Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Công ty Luật TNHH Duy Minh
ĐOÀN LUẬT SƯ TP. HỒ CHÍ MINH
CÔNG TY LUẬT TNHH DUY MINH

Trốn thuế bao nhiêu thì bị xử lý hình sự? Mức phạt hành chính và hình sự

hành vi trốn thuế bị xử lý hình sự
NỘI DUNG

Ranh giới giữa vi phạm hành chính và tội phạm trong lĩnh vực thuế nằm ở số tiền thuế trốn và ở tiền sử vi phạm của người nộp thuế. Theo luật hiện hành, mốc để khởi tố là 100 triệu đồng. Dưới mốc đó vẫn có thể bị xử lý hình sự nếu đã bị xử phạt hành chính về trốn thuế hoặc đã bị kết án mà chưa được xóa án tích. Bài viết này trình bày đủ hai tầng xử lý — hành chính và hình sự — cho cả cá nhân và doanh nghiệp, kèm cảnh báo về quy định sắp thay đổi.

Tóm tắt nhanh

  • Trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên là mốc truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 200 Bộ luật Hình sự.
  • Dưới 100 triệu đồng vẫn bị truy cứu nếu tái phạm sau khi đã bị xử phạt hành chính hoặc đã bị kết án về trốn thuế mà chưa được xóa án tích.
  • Chưa đến mức hình sự thì bị xử phạt hành chính từ 1 đến 3 lần số tiền thuế trốn, cộng với việc phải nộp đủ thuế và tiền chậm nộp.
  • Mức cao nhất với cá nhân là tù 2 đến 7 năm hoặc phạt tiền 1,5 đến 4,5 tỷ đồng, khi số thuế trốn từ 1 tỷ đồng.
  • Doanh nghiệp bị phạt tiền tới 10 tỷ đồng, có thể bị đình chỉ hoạt động, trong khi người đại diện vẫn bị xử lý riêng.
  • Từ ngày 01/7/2026 danh mục hành vi trốn thuế đã tăng từ 9 lên 10 hành vi theo Luật Quản lý thuế mới.
  • Dự thảo Bộ luật Hình sự đang trình Quốc hội đề xuất nâng mốc khởi tố lên 200 triệu đồng.

1. Ranh giới giữa xử phạt hành chính và xử lý hình sự

Khu làm việc của luật sư và chuyên viên pháp lý tại Công ty Luật TNHH Duy Minh
Khu làm việc của luật sư và chuyên viên pháp lý tại Công ty Luật TNHH Duy Minh

Cùng một hành vi — chẳng hạn bán hàng không lập hóa đơn — có thể dẫn đến hai kết cục rất khác nhau. Điều quyết định không phải là tính chất của hành vi, mà là số tiền thuế trốn và tiền sử vi phạm.

Xử phạt vi phạm hành chínhTruy cứu trách nhiệm hình sự
Số tiền thuế trốnDưới 100 triệu đồngTừ 100 triệu đồng trở lên
Trường hợp đặc biệtLần đầu, dưới 100 triệuDưới 100 triệu nhưng đã bị xử phạt hành chính về trốn thuế, hoặc đã bị kết án về trốn thuế và một số tội khác chưa được xóa án tích
Chế tàiPhạt tiền 1 đến 3 lần số thuế trốnPhạt tiền, cải tạo không giam giữ hoặc tù có thời hạn
Cơ quan xử lýCơ quan quản lý thuếCơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án
Hệ quả về nhân thânKhông có án tíchCó án tích
Nghĩa vụ nộp thuếVẫn phải nộp đủ thuế và tiền chậm nộpVẫn phải nộp đủ thuế và tiền chậm nộp

Hai điểm hay bị hiểu sai ở bảng này.

Thứ nhất, nộp lại tiền thuế không làm mất tội. Việc tự nguyện nộp đủ số thuế trốn và tiền chậm nộp là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, và trên thực tế là tình tiết có trọng lượng. Nhưng nó không phải căn cứ để không khởi tố hay để đình chỉ vụ án. Nhiều chủ doanh nghiệp tin rằng nộp đủ là xong, rồi mới biết mình vẫn bị khởi tố.

Thứ hai, mốc 100 triệu đồng được tính theo tổng số thuế trốn của hành vi bị phát hiện, không phải theo từng kỳ tính thuế, không phải theo từng loại thuế. Một doanh nghiệp để ngoài sổ sách doanh thu trong hai năm, mỗi năm thiếu 60 triệu đồng thuế, thì con số bị tính là 120 triệu — đã vượt mốc.

Một điểm phải cân nhắc trước khi giải trình

Khi cơ quan thuế yêu cầu giải thích về một khoản doanh thu hay một hóa đơn, nội dung trả lời bằng văn bản của anh chị sẽ trở thành tài liệu trong hồ sơ. Nếu sau đó vụ việc chuyển sang hình sự, chính văn bản đó được dùng để chứng minh yếu tố lỗi cố ý — là yếu tố bắt buộc của tội trốn thuế. Nên xem lại hồ sơ kế toán và xác định rõ bản chất giao dịch trước khi trả lời, chứ không trả lời rồi mới rà soát.

2. Mười hành vi bị coi là trốn thuế

Danh mục này vừa được thay đổi. Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 đã thay thế Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14, và nâng danh mục từ 9 lên 10 hành vi tại khoản 4 Điều 45.

  1. Không nộp hồ sơ đăng ký thuế, không nộp hồ sơ khai thuế, hoặc nộp hồ sơ khai thuế quá 90 ngày kể từ ngày hết hạn, làm thiếu số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, hoàn.
  2. Không ghi chép, không phản ánh trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số thuế phải nộp.
  3. Bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng không lập hóa đơn, không kê khai thuế, hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn giá thanh toán thực tế.
  4. Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, hoặc sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào, làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, khấu trừ, hoàn.
  5. Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế, dẫn đến xác định sai nghĩa vụ thuế.
  6. Khai sai so với thực tế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu và không tự nguyện khắc phục bằng cách nộp đủ thuế.
  7. Cố ý không kê khai hoặc kê khai sai thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
  8. Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm trốn thuế.
  9. Sử dụng hàng hóa không chịu thuế hoặc được miễn thuế không đúng mục đích mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế.
  10. Vẫn kinh doanh trong thời gian ngừng hoặc tạm ngừng hoạt động mà không thông báo với cơ quan quản lý thuế.

Hành vi thứ mười là điểm mới đáng chú ý nhất với doanh nghiệp nhỏ. Nhiều hộ kinh doanh và công ty làm thủ tục tạm ngừng để tránh nghĩa vụ khai thuế nhưng vẫn tiếp tục bán hàng. Trước đây việc này thường bị xử lý như hành vi khai thiếu; từ ngày 01/7/2026 nó được xếp thẳng vào nhóm trốn thuế.

Hành vi thứ năm cũng rộng hơn so với cách hiểu thông thường. Chứng từ có thể hợp pháp về hình thức — hóa đơn thật, có mã của cơ quan thuế — nhưng nếu không phản ánh đúng bản chất hoặc giá trị giao dịch thực tế thì vẫn thuộc nhóm này. Đây là cơ sở để cơ quan thuế xử lý các giao dịch mua hóa đơn, nâng khống chi phí, hay hợp đồng được lập để che một giao dịch khác.

3. Mức xử phạt hành chính

Khi hành vi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt được tính theo số lần số tiền thuế trốn, căn cứ Điều 17 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 102/2021/NĐ-CP.

Tình tiếtMức phạt
Có tình tiết giảm nhẹ1 lần số thuế trốn
Không có tình tiết tăng nặng, không có tình tiết giảm nhẹ1,5 lần
Có 1 tình tiết tăng nặng2 lần
Có 2 tình tiết tăng nặng2,5 lần
Có từ 3 tình tiết tăng nặng trở lên3 lần

Ngoài tiền phạt, người nộp thuế vẫn phải nộp đủ số tiền thuế trốn và tiền chậm nộp. Đây là ba khoản riêng biệt, cộng dồn.

Ví dụ. Một công ty bị xác định trốn 80 triệu đồng thuế giá trị gia tăng, có một tình tiết tăng nặng, tiền chậm nộp tính đến ngày ra quyết định là 12 triệu đồng.

  • Tiền thuế trốn phải nộp: 80 triệu đồng.
  • Tiền chậm nộp: 12 triệu đồng.
  • Tiền phạt: 2 lần x 80 triệu = 160 triệu đồng.
  • Tổng phải nộp: 252 triệu đồng.

4. Ba khung hình phạt theo Điều 200

Điều 200 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 12/2017/QH14, chia tội trốn thuế thành ba khung với cá nhân.

KhungĐiều kiệnHình phạt
Khoản 1Trốn thuế từ 100 triệu đến dưới 300 triệu đồng. Hoặc dưới 100 triệu nhưng đã bị xử phạt hành chính về trốn thuế, hoặc đã bị kết án về tội trốn thuế và một số tội khác chưa được xóa án tích mà còn vi phạmPhạt tiền 100 đến 500 triệu đồng, hoặc tù 3 tháng đến 1 năm
Khoản 2Có tổ chức. Số tiền từ 300 triệu đến dưới 1 tỷ đồng. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn. Phạm tội 2 lần trở lên. Tái phạm nguy hiểmPhạt tiền 500 triệu đến 1,5 tỷ đồng, hoặc tù 1 đến 3 năm
Khoản 3Số tiền từ 1 tỷ đồng trở lênPhạt tiền 1,5 đến 4,5 tỷ đồng, hoặc tù 2 đến 7 năm

Hình phạt bổ sung. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20 đến 100 triệu đồng, bị cấm đảm nhiệm chức vụ hoặc cấm hành nghề từ 1 đến 5 năm, hoặc bị tịch thu một phần hay toàn bộ tài sản.

Hai điểm đáng chú ý trong cấu trúc này.

Phạt tiền là hình phạt chính, không phải hình phạt bổ sung. Ở cả ba khoản, phạt tiền và tù là hai lựa chọn song song. Tòa án có thể tuyên phạt tiền thay cho tù. Đây là cơ sở để người bào chữa đề nghị áp dụng hình phạt tiền khi bị can đã nộp đủ thuế, nhân thân tốt và hành vi không có tổ chức.

Mức phạt tiền hình sự có thể cao hơn mức xử phạt hành chính. Trốn 1 tỷ đồng mà bị xử phạt hành chính 3 lần là 3 tỷ; cùng số tiền đó bị xử lý hình sự thì mức phạt tiền là 1,5 đến 4,5 tỷ. Phạt tiền trong vụ án hình sự còn kèm án tích, nên không thể coi đó là phương án nhẹ hơn chỉ vì không phải đi tù.

Căn cứ pháp lý

  • Điều 200 Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 12/2017/QH14 ngày 20/6/2017.
  • Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự số 86/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Luật này không sửa Điều 200.
  • Khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
  • Điều 17 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 102/2021/NĐ-CP.

5. Doanh nghiệp trốn thuế bị xử lý thế nào

Pháp nhân thương mại là chủ thể của tội trốn thuế. Nghĩa là công ty bị truy cứu trách nhiệm hình sự với tư cách pháp nhân, không chỉ cá nhân người quản lý.

KhungHình phạt với pháp nhân thương mại
Khung 1Phạt tiền 300 triệu đến 1 tỷ đồng
Khung 2Phạt tiền 1 đến 3 tỷ đồng
Khung 3 (từ 1 tỷ đồng)Phạt tiền 3 đến 10 tỷ đồng, hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn từ 6 tháng đến 3 năm
Trường hợp đặc biệtĐình chỉ hoạt động vĩnh viễn, áp dụng với pháp nhân được thành lập chỉ để thực hiện tội phạm
Hình phạt bổ sungCấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực hoặc cấm huy động vốn từ 1 đến 3 năm
Trách nhiệm của pháp nhân không thay thế trách nhiệm của cá nhân

Việc công ty bị xử lý hình sự không loại trừ trách nhiệm hình sự của người đã thực hiện hành vi — thường là giám đốc, người đại diện theo pháp luật, kế toán trưởng. Trong cùng một vụ án, công ty bị phạt tiền và giám đốc bị tuyên án tù là kết cục hoàn toàn có thể xảy ra. Đây là điểm nhiều chủ doanh nghiệp không lường trước khi nghĩ rằng công ty đứng ra chịu là xong.

Kế toán có bị xử lý không. Có, nếu chứng minh được người đó biết rõ bản chất giao dịch và cố ý thực hiện việc hạch toán sai. Trên thực tế, ranh giới giữa làm theo chỉ đạo và đồng phạm phụ thuộc vào chứng cứ về nhận thức: email, tin nhắn chỉ đạo, lời khai, việc có hay không ý kiến phản đối được ghi nhận. Kế toán giữ được bằng chứng mình đã cảnh báo và bị gạt đi có vị trí pháp lý khác hẳn người chủ động đề xuất phương án.

6. Phân biệt trốn thuế với khai sai và chậm nộp

Ba nhóm hành vi này bị xử lý rất khác nhau, nhưng thường bị gọi chung là trốn thuế. Chậm nộp khoản thuế đã khai đúng thường chỉ bị tính tiền chậm nộp, xử phạt hành chính và cưỡng chế; xem nợ thuế có bị truy tố không.

Hành viYếu tố lỗiChế tài
Chậm nộp hồ sơ khai thuếKhông cần cố ýPhạt tiền theo số ngày chậm. Chỉ chuyển thành trốn thuế khi quá 90 ngày và làm thiếu số thuế phải nộp
Khai sai dẫn đến thiếu số thuế phải nộpKhông cố ýPhạt 20% số thuế khai thiếu, cộng tiền chậm nộp
Trốn thuếCố ýPhạt 1 đến 3 lần số thuế trốn, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự

Yếu tố cố ý là chỗ tranh luận chính trong hầu hết vụ án trốn thuế. Cùng một hồ sơ, cơ quan thuế có thể kết luận là trốn thuế, còn người nộp thuế lập luận đó là khai sai do hiểu sai quy định hoặc do lỗi hạch toán. Khoảng cách giữa hai cách xác định là khoảng cách giữa phạt 20% và khởi tố hình sự.

Những yếu tố thường được dùng để chứng minh lỗi cố ý: hệ thống hai sổ sách; chênh lệch giữa doanh thu thực tế thể hiện qua dòng tiền ngân hàng và doanh thu kê khai; việc mua hóa đơn từ đơn vị không có hoạt động thực; chỉ đạo bằng văn bản hoặc tin nhắn; việc lặp lại nhiều kỳ sau khi đã được cơ quan thuế nhắc.

Ngược lại, những yếu tố hỗ trợ lập luận không cố ý: đã hạch toán đầy đủ nhưng áp dụng sai thuế suất hoặc sai thời điểm ghi nhận; có văn bản hỏi ý kiến cơ quan thuế trước đó; có ý kiến tư vấn của đơn vị kiểm toán; tự phát hiện và kê khai bổ sung trước khi cơ quan thuế kiểm tra.

7. Từ kiểm tra thuế đến khởi tố

Vụ án trốn thuế hầu như không bắt đầu bằng việc khởi tố. Nó đi qua một chuỗi bước, và mỗi bước đều có cơ hội can thiệp.

  1. Phân tích rủi ro và lập kế hoạch kiểm tra. Cơ quan thuế chọn đối tượng kiểm tra dựa trên dữ liệu hóa đơn điện tử, tỷ lệ chi phí trên doanh thu, số thuế nộp so với ngành, giao dịch với các đơn vị có dấu hiệu rủi ro.
  2. Kiểm tra tại cơ quan thuế hoặc tại doanh nghiệp. Giai đoạn này doanh nghiệp được yêu cầu giải trình và cung cấp tài liệu. Đây là thời điểm quan trọng nhất. Nội dung giải trình quyết định phần lớn kết luận.
  3. Biên bản kiểm tra và kết luận. Nếu xác định có hành vi trốn thuế, cơ quan thuế ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, hoặc chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra nếu số tiền vượt mốc hình sự.
  4. Chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra. Hồ sơ gồm biên bản kiểm tra, tài liệu kế toán, bản giải trình của doanh nghiệp.
  5. Xác minh tin báo, khởi tố vụ án. Cơ quan điều tra xác minh, trưng cầu giám định nếu cần, rồi quyết định khởi tố hoặc không khởi tố.
  6. Điều tra, truy tố, xét xử. Vụ án qua Viện kiểm sát rồi đến Tòa án nhân dân khu vực hoặc Tòa án nhân dân cấp tỉnh tùy khung hình phạt.

Người nộp thuế thường tìm đến luật sư ở bước 4 hoặc bước 5, khi hồ sơ đã sang cơ quan điều tra. Lúc đó biên bản kiểm tra đã ký, bản giải trình đã nộp, và việc thay đổi lời giải thích về cùng một giao dịch trở thành điểm bất lợi. Thời điểm có giá trị nhất để rà soát hồ sơ là bước 2.

8. Quy định sắp thay đổi

Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi đang trình Quốc hội

Quốc hội khóa XVI đã thảo luận dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi tại Kỳ họp thứ 2, trong các ngày 19/10 và 27/10/2026, và dự kiến xem xét thông qua trong kỳ họp này. Tính đến thời điểm cập nhật bài viết, dự thảo chưa được biểu quyết thông qua, nên các mức nêu ở phần trên vẫn là quy định có hiệu lực.

Theo dự thảo do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, tội trốn thuế vẫn ở Điều 200 nhưng được chỉnh lý theo hướng nâng ngưỡng và nâng mức phạt tiền.

Luật hiện hànhDự thảo (chưa có hiệu lực)
Ngưỡng truy cứu100 triệu đồng200 triệu đồng
Khung 1100 đến dưới 300 triệu: phạt tiền 100 đến 500 triệu hoặc tù 3 tháng đến 1 năm200 đến dưới 600 triệu: phạt tiền 200 triệu đến 1 tỷ, cải tạo không giam giữ đến 3 năm, hoặc tù 3 tháng đến 1 năm
Khung 2300 triệu đến dưới 1 tỷ: phạt tiền 500 triệu đến 1,5 tỷ hoặc tù 1 đến 3 năm600 triệu đến dưới 2 tỷ: phạt tiền 1 đến 3 tỷ hoặc tù 1 đến 3 năm
Khung 3Từ 1 tỷ: phạt tiền 1,5 đến 4,5 tỷ hoặc tù 2 đến 7 nămTừ 2 tỷ: phạt tiền 3 đến 9 tỷ hoặc tù 3 đến 7 năm
Pháp nhân thương mại300 triệu đến 10 tỷ600 triệu đến 20 tỷ

Vì sao điều này quan trọng với vụ việc đang xảy ra. Theo nguyên tắc có lợi cho người phạm tội, nếu luật mới nâng ngưỡng truy cứu và luật đó có hiệu lực trước khi vụ án được giải quyết xong, thì hành vi trốn thuế từ 100 đến dưới 200 triệu đồng có thể không còn cấu thành tội phạm. Với vụ việc đang ở giai đoạn kiểm tra hoặc điều tra trong khoảng số tiền này, việc theo dõi tiến trình thông qua dự thảo có ý nghĩa thực tế. Đây là nội dung cần đối chiếu với văn bản chính thức ngay khi luật được công bố.

9. Đang bị kiểm tra hoặc điều tra thì nên làm gì

  • Rà soát hồ sơ kế toán trước khi giải trình. Xác định rõ bản chất từng giao dịch bị hỏi, đối chiếu với hợp đồng, chứng từ thanh toán, biên bản giao nhận. Giải trình đúng ngay lần đầu quan trọng hơn giải trình nhanh.
  • Tính lại số thuế theo cách hiểu của mình. Nhiều trường hợp số tiền cơ quan thuế xác định bao gồm cả khoản thuộc nhóm khai sai, không phải trốn thuế. Tách được hai nhóm này có thể đưa số tiền xuống dưới mốc hình sự.
  • Cân nhắc nộp bổ sung trước khi có kết luận. Việc tự nguyện kê khai bổ sung và nộp đủ trước khi cơ quan thuế ra kết luận có giá trị khác hẳn so với nộp sau khi đã bị xác định hành vi.
  • Giữ nguyên tài liệu. Không chỉnh sửa, không hủy, không tạo thêm chứng từ sau khi đã có yêu cầu cung cấp. Hành vi này chuyển vụ việc sang hướng xấu hơn nhiều so với bản thân số thuế trốn.
  • Xác định rõ ai làm gì. Trong doanh nghiệp, cần làm rõ ai quyết định, ai thực hiện, ai chỉ ghi chép theo chỉ đạo. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi người bị truy cứu.
  • Có luật sư tham gia từ giai đoạn kiểm tra. Quyền có người bào chữa phát sinh từ khi có quyết định khởi tố bị can hoặc từ khi bị tạm giữ, nhưng việc có luật sư rà soát hồ sơ ở giai đoạn kiểm tra thuế là hợp pháp và có hiệu quả cao nhất.

Với vụ việc đã sang giai đoạn tố tụng, cách chuẩn bị hồ sơ và tham gia các bước điều tra, truy tố, xét xử có trong phần luật sư hình sự và tranh tụng tại Tòa án.

Câu hỏi thường gặp

Nộp đủ tiền thuế trốn thì có bị khởi tố nữa không?

Vẫn có thể bị khởi tố. Việc tự nguyện nộp đủ số thuế trốn và tiền chậm nộp là tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự và trên thực tế có trọng lượng khi Tòa án quyết định hình phạt, nhất là khi xem xét áp dụng hình phạt tiền thay cho tù. Nhưng nó không phải căn cứ để không khởi tố hoặc đình chỉ vụ án.

Trốn thuế 50 triệu đồng có bị đi tù không?

Lần đầu thì không. Dưới 100 triệu đồng là mức xử phạt vi phạm hành chính, phạt từ 1 đến 3 lần số thuế trốn. Nhưng nếu đã bị xử phạt hành chính về trốn thuế mà còn vi phạm, hoặc đã bị kết án về tội trốn thuế và một số tội khác chưa được xóa án tích, thì số tiền 50 triệu vẫn đủ để truy cứu trách nhiệm hình sự theo khoản 1 Điều 200.

Hộ kinh doanh có bị xử lý hình sự về trốn thuế không?

Có. Chủ thể của tội trốn thuế là cá nhân và pháp nhân thương mại. Hộ kinh doanh không phải pháp nhân, nên người bị truy cứu là cá nhân chủ hộ kinh doanh, với các khung hình phạt áp dụng cho cá nhân. Mốc 100 triệu đồng và cách tính giống như với cá nhân khác.

Mua hóa đơn để tăng chi phí bị xử lý thế nào?

Hành vi này thuộc nhóm sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, là một trong mười hành vi trốn thuế. Nếu số thuế được giảm trừ nhờ hóa đơn đó đạt mốc 100 triệu đồng thì bị truy cứu theo Điều 200. Ngoài ra, người bán hóa đơn còn có thể bị xử lý về tội in, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước, là một tội riêng.

Thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trốn thuế là bao lâu?

Thời hiệu tính theo loại tội, căn cứ mức cao nhất của khung hình phạt được áp dụng. Khoản 1 và khoản 2 Điều 200 thuộc loại tội ít nghiêm trọng và nghiêm trọng, khoản 3 có mức cao nhất 7 năm tù nên thuộc loại tội nghiêm trọng. Thời hiệu cụ thể phụ thuộc vào khung được áp dụng và thời điểm thực hiện hành vi, nên cần đối chiếu hồ sơ. Lưu ý thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về thuế là mốc khác.

Giám đốc có bị xử lý khi công ty đã bị phạt tiền?

Có. Việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với pháp nhân thương mại không loại trừ trách nhiệm hình sự của cá nhân đã thực hiện hành vi. Trong cùng một vụ án, công ty có thể bị phạt tiền và người đại diện theo pháp luật vẫn bị tuyên hình phạt riêng.

Cơ quan thuế kết luận là trốn thuế, tôi không đồng ý thì làm gì?

Có hai con đường, không loại trừ nhau. Một, khiếu nại quyết định xử phạt theo thủ tục khiếu nại hành chính. Hai, khởi kiện quyết định xử phạt tại Tòa án theo thủ tục tố tụng hành chính. Việc chọn con đường nào và trình tự thời hạn cần tính theo thời điểm nhận quyết định, vì thời hạn khiếu nại và thời hiệu khởi kiện khác nhau và đều ngắn.

Doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động nhưng vẫn bán hàng thì sao?

Từ ngày 01/7/2026, đây là một trong mười hành vi bị coi là trốn thuế theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Trước đó hành vi này thường bị xử lý theo nhóm khai thiếu. Nếu số thuế phát sinh trong thời gian tạm ngừng đạt mốc hình sự thì vẫn bị truy cứu theo Điều 200.

Đang bị kiểm tra thuế hoặc nhận được yêu cầu giải trình

Gửi trước biên bản kiểm tra, quyết định xử phạt hoặc văn bản yêu cầu giải trình, tôi xem và trao đổi ban đầu qua điện thoại hoặc Zalo, không tính phí. Giai đoạn kiểm tra là thời điểm có giá trị nhất để rà soát hồ sơ.

Luật sư Bùi Khắc Long

Luật sư Bùi Khắc Long – Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Luật TNHH Duy Minh. Hơn 15 năm công tác pháp luật trong lĩnh vực dân sự, hình sự, doanh nghiệp và tố tụng. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →

Nội dung mang tính tham khảo. Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi đang được Quốc hội xem xét và có thể làm thay đổi ngưỡng truy cứu cùng mức hình phạt nêu trong bài. Ví dụ bằng số chỉ nhằm minh họa cách tính. Mỗi vụ việc có hồ sơ và chứng từ riêng; với vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ trước khi quyết định.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tự thú và đầu thú khác nhau thế nào? Cả hai đều là việc người phạm tội tự nguyện khai báo hành vi phạm tội của mình, nhưng khác nhau ở thời điểm: tự thú diễn ra trước khi tội phạm hoặc người phạm tội bị phát hiện, còn đầu thú diễn ra sau khi […]
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Lệnh truy nã là gì? “Lệnh truy nã” là cách gọi quen thuộc; Bộ luật Tố tụng hình sự gọi chính xác là quyết định truy nã: văn bản do Cơ quan điều tra ban hành khi bị can trốn hoặc không biết rõ bị can đang ở đâu, được gửi Viện kiểm sát có […]
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Kiểm sát viên là gì? Kiểm sát viên là người được bổ nhiệm theo quy định của pháp luật để thực hiện chức năng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp và các nhiệm vụ, quyền hạn khác của Viện kiểm sát nhân dân (khoản 1 Điều 74 Luật Tổ chức […]
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tội làm nhục người khác theo Điều 155 Bộ luật Hình sự: thế nào là xúc phạm nghiêm trọng, mức phạt từ cảnh cáo đến 05 năm tù, khởi tố theo yêu cầu bị hại.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tiền án, tiền sự là gì, khác nhau thế nào? Thời hạn xóa án tích 01–05 năm, hết tiền sự sau 06 tháng – 02 năm, Phiếu lý lịch tư pháp ghi gì, kèm căn cứ.