Tiền án là cách gọi quen thuộc của án tích: người đã bị Tòa án kết án bằng bản án hình sự có hiệu lực và chưa được xóa án tích. Tiền sự là tình trạng đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính mà chưa hết thời hạn để được coi là chưa bị xử lý. Tiền án thường kéo dài 01 đến 05 năm sau khi chấp hành xong hình phạt và được ghi trên Phiếu lý lịch tư pháp; tiền sự chỉ kéo dài 06 tháng đến 02 năm và không ghi vào lý lịch tư pháp.
Tóm tắt nhanh
- Tiền án gắn với bản án hình sự; tiền sự gắn với quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc biện pháp xử lý hành chính.
- Án tích đương nhiên được xóa sau 01, 02, 03 hoặc 05 năm tùy mức hình phạt, nếu không phạm tội mới (Điều 70 Bộ luật Hình sự).
- Người bị phạt cảnh cáo được coi là chưa bị xử phạt sau 06 tháng; các hình thức phạt khác sau 01 năm (Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính).
- Phiếu lý lịch tư pháp số 1 ghi “không có án tích” khi đã được xóa án tích; Phiếu số 2 vẫn ghi cả án tích đã được xóa.
- Tiền án quyết định tái phạm, tái phạm nguy hiểm; một số tội chỉ cấu thành khi người đó đã từng bị xử phạt hoặc kết án mà còn vi phạm.
1. Tiền án là gì?
Tiền án là tình trạng một người đã bị kết án bằng bản án hình sự có hiệu lực pháp luật mà chưa được xóa án tích. Trong văn bản pháp luật, khái niệm tương ứng là “án tích”. Khoản 1 Điều 69 Bộ luật Hình sự quy định người bị kết án được xóa án tích theo các Điều 70 đến 73, và “người được xóa án tích coi như chưa bị kết án”.
Không phải ai bị kết án cũng có án tích. Khoản 2 Điều 69 quy định người bị kết án do lỗi vô ý về tội phạm ít nghiêm trọng, tội phạm nghiêm trọng và người được miễn hình phạt không bị coi là có án tích. Ví dụ, người gây tai nạn giao thông do vô ý, bị kết án về tội phạm nghiêm trọng, sẽ không mang án tích sau bản án.
Án tích được ghi nhận trong Lý lịch tư pháp. Theo khoản 1 Điều 2 Luật Lý lịch tư pháp, lý lịch tư pháp là lý lịch về án tích của người bị kết án bằng bản án, quyết định hình sự của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật, tình trạng thi hành án và việc cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã khi doanh nghiệp, hợp tác xã bị tuyên bố phá sản.
2. Tiền sự là gì?
Tiền sự là tình trạng một người đã bị xử phạt vi phạm hành chính, hoặc đã bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính, mà chưa hết thời hạn để được coi là chưa bị xử lý. Ví dụ: bị phạt tiền vì đánh nhau, vì tàng trữ ma túy dưới mức truy cứu, hoặc bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính đưa đi cai nghiện bắt buộc.
Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 (hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 63/VBHN-VPQH ngày 15/8/2025) quy định khi nào người vi phạm “được coi là chưa bị xử phạt vi phạm hành chính” hoặc “chưa bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính”. Hết các thời hạn này mà không tái phạm thì tiền sự coi như không còn.
Khác với án tích, việc bị xử phạt hành chính không được ghi vào Lý lịch tư pháp, vì lý lịch tư pháp chỉ ghi án tích, tình trạng thi hành án và lệnh cấm sau phá sản. Thông tin xử phạt vẫn nằm trong hồ sơ của cơ quan đã xử phạt và có thể được sử dụng khi xem xét các vi phạm sau.
3. Phân biệt tiền án và tiền sự
Bảng dưới đây so sánh hai khái niệm theo các tiêu chí sinh viên luật và người dân thường hỏi.
| Tiêu chí | Tiền án (án tích) | Tiền sự |
|---|---|---|
| Căn cứ phát sinh | Bản án, quyết định hình sự có hiệu lực pháp luật | Quyết định xử phạt vi phạm hành chính hoặc quyết định áp dụng biện pháp xử lý hành chính |
| Cơ quan quyết định | Tòa án | Người có thẩm quyền xử phạt, cơ quan có thẩm quyền áp dụng biện pháp xử lý hành chính |
| Văn bản điều chỉnh | Điều 69–73 Bộ luật Hình sự | Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính |
| Thời hạn để không còn | 01–05 năm (đương nhiên xóa); 01–07 năm (xóa theo quyết định của Tòa án) | 06 tháng (cảnh cáo), 01 năm (hình thức phạt khác), 02 năm (biện pháp xử lý hành chính) |
| Ghi trên Phiếu lý lịch tư pháp | Có, đến khi được xóa (Phiếu số 1); Phiếu số 2 ghi cả án tích đã xóa | Không |
| Hệ quả điển hình | Căn cứ xác định tái phạm, tái phạm nguy hiểm | Có thể là điều kiện cấu thành một số tội “đã bị xử phạt … mà còn vi phạm” |
Hai khái niệm có thể cùng tồn tại ở một người và đều bị xem xét khi đánh giá nhân thân trong vụ việc mới.

4. Bao lâu thì hết tiền án?
Thời hạn được tính từ khi chấp hành xong hình phạt chính hoặc hết thời gian thử thách án treo, với điều kiện người đó đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, các quyết định khác của bản án và không phạm tội mới trong thời hạn đó.
| Hình phạt chính đã tuyên | Đương nhiên được xóa (Điều 70) | Xóa theo quyết định của Tòa án (Điều 71) |
|---|---|---|
| Cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, tù cho hưởng án treo | 01 năm | 01 năm (không gồm phạt tiền) |
| Phạt tù đến 05 năm | 02 năm | 03 năm |
| Phạt tù từ trên 05 năm đến 15 năm | 03 năm | 05 năm |
| Phạt tù trên 15 năm, tù chung thân, tử hình đã được giảm án | 05 năm | 07 năm |
Xóa án tích theo quyết định của Tòa án áp dụng với người bị kết án về các tội tại Chương XIII (các tội xâm phạm an ninh quốc gia) và Chương XXVI (các tội phá hoại hòa bình, chống loài người và tội phạm chiến tranh); các trường hợp còn lại đương nhiên được xóa. Người có biểu hiện tiến bộ rõ rệt, đã lập công, được cơ quan, tổ chức hoặc chính quyền địa phương đề nghị có thể được Tòa án xóa án tích khi đã bảo đảm ít nhất một phần ba thời hạn trên (Điều 72).
Hai quy tắc tính thời hạn cần nhớ (Điều 73): thời hạn căn cứ vào hình phạt chính đã tuyên; nếu chưa được xóa án tích mà phạm tội mới và bị kết án, thời hạn xóa án tích cũ được tính lại từ ngày chấp hành xong bản án mới. Thủ tục chi tiết có tại bài xóa án tích.
5. Bao lâu thì hết tiền sự?
Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính chia hai trường hợp:
| Trường hợp | Thời hạn được coi là chưa bị xử lý | Mốc bắt đầu tính |
|---|---|---|
| Bị phạt cảnh cáo | 06 tháng | Từ ngày chấp hành xong quyết định xử phạt |
| Bị xử phạt bằng hình thức khác (phạt tiền…) | 01 năm | Từ ngày chấp hành xong quyết định hoặc từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định |
| Bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính | 02 năm | Từ ngày chấp hành xong quyết định |
| Bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính nhưng chưa thi hành | 01 năm | Từ ngày hết thời hiệu thi hành quyết định |
Điều kiện chung là “không tái phạm” trong thời hạn đó. Lưu ý mốc tính là ngày chấp hành xong quyết định, ví dụ ngày nộp đủ tiền phạt, không phải ngày bị lập biên bản. Người chưa nộp phạt thì thời hạn chưa bắt đầu chạy, trừ khi đã hết thời hiệu thi hành quyết định xử phạt.
6. Tiền án, tiền sự ảnh hưởng gì?
Thứ nhất, trong việc định tội. Một số điều luật coi việc “đã bị xử phạt vi phạm hành chính … hoặc đã bị kết án … chưa được xóa án tích mà còn vi phạm” là dấu hiệu bắt buộc. Ví dụ, điểm a khoản 1 Điều 249 Bộ luật Hình sự coi là tội phạm việc tàng trữ trái phép chất ma túy với khối lượng nhỏ nếu người đó đã từng bị xử phạt hành chính về hành vi tàng trữ, hoặc đã bị kết án về các tội ma túy mà chưa được xóa án tích.
Thứ hai, trong việc xác định tái phạm. Theo Điều 53 Bộ luật Hình sự, tái phạm là đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại phạm tội do cố ý; tái phạm nguy hiểm là trường hợp nặng hơn. Tái phạm, tái phạm nguy hiểm có thể làm tăng mức án hoặc chuyển sang khung hình phạt nặng hơn. Chỉ tiền án mới dẫn tới tái phạm; tiền sự thì không.
Thứ ba, trong đời sống. Phiếu lý lịch tư pháp thường được yêu cầu khi xin việc, làm hồ sơ một số ngành nghề, thủ tục với nước ngoài. Người còn án tích sẽ có Phiếu số 1 ghi “có án tích” kèm tội danh, hình phạt (khoản 2 Điều 42 Luật Lý lịch tư pháp). Đây là lý do nên chủ động làm thủ tục ngay khi đủ điều kiện xóa án tích.

7. Xin Phiếu lý lịch tư pháp ở đâu, ghi những gì?
Từ ngày 01/7/2026, Luật Lý lịch tư pháp được sửa đổi bởi Luật số 107/2025/QH15 ngày 05/12/2025. Theo Điều 44 (bản hợp nhất số 02/VBHN-VPQH năm 2026), Công an cấp tỉnh cấp Phiếu cho công dân Việt Nam thường trú hoặc tạm trú trong nước, công dân đang cư trú ở nước ngoài và người nước ngoài đang cư trú tại Việt Nam; Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an cấp cho công dân không xác định được nơi thường trú, tạm trú và người nước ngoài đã cư trú tại Việt Nam.
- Xác định loại Phiếu cần dùngPhiếu số 1 ghi án tích chưa được xóa; Phiếu số 2 ghi đầy đủ án tích, kể cả án tích đã được xóa và thời điểm xóa (Điều 42, 43).
- Nộp yêu cầuCông dân từ đủ 16 tuổi có quyền yêu cầu cấp Phiếu của mình (khoản 1 Điều 7). Phiếu có thể cấp bản điện tử hoặc bản giấy, giá trị như nhau (khoản 2 Điều 41).
- Dùng thông tin trên VNeIDKhi đã được cấp bản điện tử, thông tin lý lịch tư pháp hiển thị trên Ứng dụng định danh quốc gia và có giá trị như Phiếu (khoản 3 Điều 41).
- Kiểm tra tình trạng xóa án tíchCơ quan quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp có trách nhiệm cập nhật tình trạng án tích (khoản 4 Điều 70 Bộ luật Hình sự); nếu đã đủ điều kiện mà Phiếu vẫn ghi “có án tích”, nên nộp giấy tờ chứng minh đã chấp hành xong hình phạt, án phí, nghĩa vụ dân sự để đề nghị cập nhật.
Người được xóa án tích, khi thông tin đã được cập nhật vào Lý lịch tư pháp, sẽ có Phiếu số 1 ghi “không có án tích” (điểm b khoản 2 Điều 42). Người được đại xá cũng được ghi tương tự.
8. Những hiểu lầm thường gặp về tiền án, tiền sự
Đừng nhầm
- “Ra tù là hết tiền án”. Sai. Phải qua thêm thời hạn tại Điều 70 kể từ khi chấp hành xong hình phạt chính, và đã chấp hành xong hình phạt bổ sung, án phí, nghĩa vụ dân sự.
- “Bị phạt hành chính là có tiền án”. Sai. Xử phạt hành chính chỉ tạo tiền sự, không ghi vào Lý lịch tư pháp.
- “Án treo thì không có án tích”. Sai. Người bị phạt tù cho hưởng án treo vẫn có án tích, được xóa sau 01 năm kể từ khi hết thời gian thử thách.
- “Phạm tội do vô ý thì không bao giờ có án tích”. Chỉ đúng với tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng; vô ý phạm tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng vẫn có án tích.
- “Xóa án tích là xóa sạch mọi hồ sơ”. Phiếu số 1 ghi “không có án tích”, nhưng Phiếu số 2 vẫn ghi án tích đã được xóa.
Hiểu đúng các mốc trên giúp người từng vi phạm chủ động thực hiện quyền được coi như chưa bị kết án.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, bản hợp nhất Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH ngày 05/9/2025 của Văn phòng Quốc hội: Điều 53, 69, 70, 71, 72, 73, 249.
- Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 ngày 20/6/2012 của Quốc hội, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 63/VBHN-VPQH ngày 15/8/2025: Điều 7.
- Luật Lý lịch tư pháp số 28/2009/QH12 ngày 17/6/2009 của Quốc hội, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 107/2025/QH15 ngày 05/12/2025 (hiệu lực từ ngày 01/7/2026), hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 02/VBHN-VPQH: Điều 2, 7, 41, 42, 43, 44.
Câu hỏi thường gặp
Tiền án và tiền sự khác nhau thế nào?
Tiền án là án tích chưa được xóa, phát sinh từ bản án hình sự của Tòa án. Tiền sự là việc đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc áp dụng biện pháp xử lý hành chính mà chưa hết thời hạn tại Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính. Chỉ tiền án được ghi trên Phiếu lý lịch tư pháp.
Bao lâu thì được xóa tiền án?
Với trường hợp đương nhiên được xóa án tích: 01 năm đối với cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, án treo; 02 năm đối với tù đến 05 năm; 03 năm đối với tù trên 05 năm đến 15 năm; 05 năm đối với tù trên 15 năm, chung thân hoặc tử hình đã được giảm án (khoản 2 Điều 70 Bộ luật Hình sự).
Bao lâu thì hết tiền sự?
06 tháng kể từ ngày chấp hành xong quyết định phạt cảnh cáo; 01 năm với các hình thức xử phạt khác; 02 năm kể từ ngày chấp hành xong biện pháp xử lý hành chính, với điều kiện không tái phạm (Điều 7 Luật Xử lý vi phạm hành chính).
Bị phạt hành chính có bị ghi vào lý lịch tư pháp không?
Không. Theo khoản 1 Điều 2 Luật Lý lịch tư pháp, lý lịch tư pháp chỉ ghi án tích, tình trạng thi hành án và việc cấm đảm nhiệm chức vụ, thành lập, quản lý doanh nghiệp, hợp tác xã khi bị tuyên bố phá sản.
Đã xóa án tích thì Phiếu lý lịch tư pháp ghi thế nào?
Phiếu số 1 ghi “không có án tích” khi thông tin xóa án tích đã được cập nhật. Phiếu số 2 vẫn ghi án tích đã được xóa và thời điểm xóa (Điều 42, 43 Luật Lý lịch tư pháp).
Có tiền án mà phạm tội mới thì bị xử lý thế nào?
Người đã bị kết án, chưa được xóa án tích mà lại phạm tội do cố ý là tái phạm (Điều 53 Bộ luật Hình sự), có thể bị xử nặng hơn; thời hạn xóa án tích cũ cũng được tính lại từ khi chấp hành xong bản án mới (khoản 2 Điều 73).
Cần xác nhận tình trạng án tích hoặc làm thủ tục xóa án tích?
Anh chị gửi trước bản án, giấy chứng nhận chấp hành xong hình phạt và biên lai nộp án phí để Luật sư tính thời hạn, kiểm tra điều kiện và hướng dẫn hồ sơ cập nhật Lý lịch tư pháp. Trao đổi ban đầu qua điện thoại hoặc Zalo, không tính phí; có thể hẹn tại trụ sở ở Số 35 đường Dương Văn An, phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh. Xem dịch vụ luật sư hình sự và báo phí dịch vụ.

Luật sư Bùi Khắc Long – Giám đốc Công ty Luật TNHH Duy Minh, Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh. Trước khi hành nghề luật sư từng công tác tại Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An; hơn 15 năm công tác pháp luật, trong đó có tố tụng hình sự. Trụ sở: 35 Dương Văn An, phường Bình Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh. Hotline 0931 222 515. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →
Nội dung mang tính tham khảo theo các văn bản ở mục Căn cứ pháp lý; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ.






