Thuế thừa kế ở Việt Nam là cách gọi thông thường của thuế thu nhập cá nhân đối với một số tài sản nhận thừa kế. Theo Điều 18 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, mức thuế của cá nhân cư trú là 10% trên phần giá trị tài sản chịu thuế vượt 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh. Nhà đất nhận từ cha mẹ, vợ chồng hoặc một số người thân khác có thể được miễn. Anh chị cần xác định đúng loại tài sản và quan hệ với người để lại di sản trước khi tính số tiền phải nộp.
Tóm tắt nhanh
- Tài sản thừa kế thuộc diện chịu thuế thường được tính 10% trên phần giá trị vượt 20 triệu đồng mỗi lần phát sinh, trừ trường hợp được miễn.
- Chứng khoán, phần vốn góp, bất động sản và tài sản phải đăng ký sở hữu hoặc sử dụng thuộc danh mục chịu thuế; tiền mặt nói chung không thuộc danh mục này.
- Thừa kế bất động sản giữa những người thân được luật liệt kê thuộc diện miễn thuế thu nhập cá nhân.
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và Nghị định số 253/2026/NĐ-CP là căn cứ xác định mức thuế, diện miễn và giá trị tài sản.
1. Bản chất thuế thừa kế ở Việt Nam và các loại tài sản chịu thuế
Pháp luật không xác định mọi di sản là đối tượng chịu một sắc thuế riêng mang tên “thuế thừa kế”. Khoản thu đang được nhắc tới là thuế thu nhập cá nhân từ thừa kế, áp dụng khi người nhận có thu nhập từ những loại tài sản được luật liệt kê.
Khoản 9 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 09/2026/QH16, quy định nhóm tài sản chịu thuế gồm chứng khoán, phần vốn trong tổ chức kinh tế hoặc cơ sở kinh doanh, bất động sản và tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
1.1. Các loại tài sản thừa kế thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân
Bất động sản là nhóm thường gặp khi gia đình làm thủ tục nhận thừa kế nhà, đất. Tài sản thuộc nhóm này nằm trong danh mục chịu thuế, nhưng người nhận vẫn phải kiểm tra quan hệ với người để lại di sản vì nhiều trường hợp được miễn thuế.
Chứng khoán và phần vốn trong tổ chức kinh tế, cơ sở kinh doanh cũng thuộc danh mục. Khi tính thuế, hai nhóm này có căn cứ xác định giá trị khác với nhà đất: chứng khoán được phân biệt theo tình trạng niêm yết hoặc đăng ký giao dịch, còn phần vốn dựa trên giá trị sổ sách theo quy định.
Tài sản phải đăng ký sở hữu hoặc sử dụng gồm ô tô, xe gắn máy, xe mô tô, tàu thủy, tàu bay và tài sản khác phải đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước. Nội dung này được quy định tại khoản 4 Điều 15 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ.
Việc một tài sản nằm trong danh mục chưa đồng nghĩa người nhận chắc chắn phải trả tiền thuế. Trước khi tính, cần xét tiếp giá trị tài sản của lần nhận, ngưỡng 20 triệu đồng và trường hợp miễn thuế nếu là bất động sản.
1.2. Những tài sản thừa kế không thuộc diện chịu thuế
Tiền mặt nói chung không được liệt kê trong danh mục thu nhập chịu thuế từ thừa kế nêu trên. Vì vậy, không lấy số tiền mặt nhận được nhân ngay với 10% để tính thuế thu nhập cá nhân từ thừa kế.
Điểm cần phân biệt là không thuộc danh mục chịu thuế khác với thuộc danh mục nhưng được miễn thuế. Chẳng hạn, tiền mặt nói chung không nằm trong danh mục; còn quyền sử dụng đất thuộc nhóm bất động sản, nhưng người nhận có thể được miễn nếu đáp ứng quan hệ nhân thân theo luật.
Nếu cùng một di sản có nhà đất, chứng khoán và tiền mặt, anh chị nên tách từng loại để xem quy định tương ứng. Không nên gộp toàn bộ theo một mức thuế rồi mới xét điều kiện miễn, bởi căn cứ xác định giá trị và phạm vi miễn của các nhóm tài sản không giống nhau.
2. Mức thuế suất và cách tính thuế thừa kế hiện hành
Mức thuế áp dụng cho cá nhân cư trú là 10% trên phần giá trị tài sản thừa kế chịu thuế vượt 20 triệu đồng theo từng lần phát sinh. Đối với cá nhân không cư trú, Điều 26 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 cũng quy định thuế suất 10% trên phần giá trị vượt 20 triệu đồng theo từng lần nhận.
Với tài sản thuộc diện chịu thuế và không được miễn, cách tính thuế thừa kế được thể hiện như sau:
Thuế phải nộp = Phần giá trị tài sản tính thuế vượt 20 triệu đồng × 10%.
Nếu giá trị tính thuế không vượt 20 triệu đồng trong lần phát sinh thì không có phần vượt ngưỡng để nhân với thuế suất. Ngược lại, khi giá trị lớn hơn ngưỡng, chỉ phần vượt 20 triệu đồng được đưa vào phép tính, không phải toàn bộ giá trị tài sản.
Ví dụ giả định: anh chị nhận một tài sản thuộc diện chịu thuế, không được miễn, có giá trị tính thuế là 100 triệu đồng. Phần vượt ngưỡng là 80 triệu đồng; số thuế thu nhập cá nhân tương ứng là 80 triệu đồng × 10%, tức 8 triệu đồng.
Lưu ý
Không áp dụng ngưỡng 10 triệu đồng của quy định cũ cho trường hợp thuộc quy định hiện hành nêu tại Điều 18 Luật số 109/2025/QH15. Ngưỡng trong luật này là 20 triệu đồng; dùng sai ngưỡng sẽ làm sai phần giá trị được đưa vào phép tính.
Giá trị tính thuế không phải lúc nào cũng là số tiền gia đình tự ước lượng. Điểm a, b và c khoản 4 Điều 61 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định căn cứ xác định riêng cho chứng khoán, phần vốn góp và bất động sản.
| Loại tài sản | Căn cứ xác định giá trị |
|---|---|
| Quyền sử dụng đất | Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, nếu có, tại thời điểm làm thủ tục đăng ký. |
| Nhà, công trình | Giá tính lệ phí trước bạ nhà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định. |
| Chứng khoán giao dịch | Giá tham chiếu trên Sở Giao dịch chứng khoán đối với chứng khoán niêm yết hoặc đăng ký giao dịch. |
| Chứng khoán khác | Giá trị sổ sách kế toán của công ty phát hành tại báo cáo tài chính gần nhất. |
| Phần vốn góp | Giá trị sổ sách kế toán gần nhất trước thời điểm đăng ký quyền sở hữu. |
Với nhà đất, cần tách phần giá trị đất khỏi phần giá trị nhà hoặc công trình gắn liền với đất để áp dụng căn cứ tương ứng. Bảng giá đất và hệ số điều chỉnh, nếu có, được xét tại thời điểm làm thủ tục đăng ký; giá nhà, công trình được xác định theo giá tính lệ phí trước bạ nhà do địa phương quy định.
Với chứng khoán, trước hết cần xem tài sản đã niêm yết hoặc đăng ký giao dịch hay chưa. Nếu đã thuộc một trong hai nhóm đó, căn cứ là giá tham chiếu trên Sở Giao dịch chứng khoán; chứng khoán khác sử dụng giá trị sổ sách của công ty phát hành tại báo cáo tài chính gần nhất.
Phần vốn góp lại được xác định theo giá trị sổ sách kế toán gần nhất trước thời điểm đăng ký quyền sở hữu. Vì thế, anh chị nên chuẩn bị thông tin về phần vốn nhận được và tài liệu kế toán phù hợp, thay vì mặc định lấy giá trị do các thành viên gia đình tự thỏa thuận.
Góc nhìn luật sư
Tôi thường lưu ý người nhận di sản phân biệt ba việc trước khi tự tính thuế: tài sản có thuộc danh mục chịu thuế không, người nhận có được miễn không và giá trị tính theo căn cứ nào. Sai sót dễ gặp là lấy giá nhà đất do gia đình ước lượng rồi nhân ngay 10%. Anh chị nên kiểm tra giấy tờ về tài sản và quan hệ với người để lại di sản trước.
3. Các trường hợp được miễn thuế thừa kế bất động sản

Thừa kế bất động sản giữa những người có quan hệ gia đình được luật liệt kê thuộc diện miễn thuế thu nhập cá nhân. Căn cứ là khoản 1 Điều 4 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 và khoản 1 Điều 18 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ.
Các trường hợp miễn thuế thừa kế bất động sản theo quan hệ nhân thân gồm:
- Vợ với chồng.
- Cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi.
- Cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể.
- Ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại.
- Anh, chị, em ruột với nhau.
Quy định đối với cha mẹ chồng và con dâu vẫn bao gồm trường hợp người chồng đã chết. Tương tự, quan hệ cha mẹ vợ và con rể được nêu cả trong trường hợp người vợ đã chết theo khoản 1 Điều 18 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP.
Phạm vi miễn nêu trên áp dụng cho bất động sản, bao gồm nhà ở và công trình xây dựng hình thành trong tương lai theo quy định của nghị định. Vì vậy, khi xem diện miễn, cần đối chiếu cả loại tài sản lẫn quan hệ giữa người nhận và người để lại di sản.
Nếu anh chị đang hỏi thừa kế đất đai có phải nộp thuế không, câu trả lời là: đất thuộc nhóm bất động sản chịu thuế, nhưng có thể được miễn nếu người nhận và người để lại di sản thuộc một trong các quan hệ đã liệt kê. Khi không thuộc diện miễn, mới tính tiếp theo giá trị và ngưỡng áp dụng.
Ví dụ, con nhận quyền sử dụng đất từ cha hoặc mẹ thuộc quan hệ cha mẹ đẻ với con đẻ. Trường hợp này được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với khoản thừa kế bất động sản; giá trị đất lớn hơn 20 triệu đồng không tự làm mất điều kiện miễn theo quan hệ đó.
Không nên mở rộng diện miễn bất động sản sang mọi tài sản khác chỉ vì người nhận là người thân. Chẳng hạn, khi nhận chứng khoán hoặc xe phải đăng ký từ cha mẹ, cần xem quy định đối với đúng loại tài sản; danh sách miễn theo quan hệ gia đình ở mục này được nêu cho bất động sản.
Để làm rõ quan hệ nhân thân và quyền nhận di sản trong hồ sơ cụ thể, anh chị có thể tìm hiểu thêm về luật sư thừa kế. Việc chuẩn bị giấy tờ chứng minh quan hệ nên được thực hiện cùng lúc với việc rà soát giấy tờ về nhà đất.
4. Thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế và hồ sơ kê khai
Đối với tài sản thừa kế phải đăng ký quyền sở hữu hoặc sử dụng, thời điểm tính thuế là thời điểm đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản. Quy định này nằm tại điểm b khoản 3 Điều 61 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ.
Thời điểm tính thuế cần được phân biệt với thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Với bất động sản, hạn nộp hồ sơ còn phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của tài sản: đã được cấp giấy chứng nhận hay là nhà, đất gắn với công trình hình thành trong tương lai thuộc trường hợp nghị định quy định.
Theo điểm a khoản 8 Điều 10 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ, đối với bất động sản thừa kế đã được cấp giấy chứng nhận, hạn nộp hồ sơ khai thuế chậm nhất là ngày cuối cùng của thời hạn phải đăng ký biến động. Anh chị cần xác định thời hạn đăng ký biến động áp dụng cho hồ sơ của mình để không bỏ sót mốc khai thuế.
Với nhà hình thành trong tương lai hoặc quyền sử dụng đất gắn với công trình xây dựng tương lai, điểm b khoản 8 Điều 10 nghị định này xác định hạn nộp hồ sơ là ngày thứ 10 kể từ ngày tiếp theo ngày giấy tờ pháp lý chứng minh quyền nhận thừa kế có hiệu lực. Mốc khởi tính gắn với hiệu lực của giấy tờ, không nên tự thay bằng ngày dự kiến nhận tài sản.
Về hồ sơ khai thuế thừa kế, cần phân biệt bất động sản với tài sản không phải bất động sản. Khoản 7 Điều 22 và mục 7.7 Phụ lục I Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định hồ sơ đối với thừa kế không phải bất động sản gồm các giấy tờ chính sau:
- Tờ khai mẫu 04/TKQT-TNCN.
- Bản sao văn bản pháp lý chứng minh quyền nhận thừa kế.
- Hồ sơ xác định diện miễn thuế, không phải nộp hoặc tạm thời chưa phải nộp thuế theo quy định, nếu thuộc trường hợp tương ứng.
Một số tài liệu có thể không phải nộp khi cơ quan thuế đã kết nối và khai thác được thông tin trong cơ sở dữ liệu theo quy định. Anh chị vẫn nên kiểm tra thông tin trên giấy tờ về quyền nhận di sản để bảo đảm nội dung kê khai phù hợp với tài sản thực tế.
Danh mục vừa nêu là hồ sơ đối với thừa kế không phải bất động sản; không nên tự áp mẫu này cho mọi hồ sơ nhà đất. Với bất động sản được miễn thuế theo quan hệ gia đình, cần chuẩn bị văn bản chứng minh quyền nhận thừa kế và giấy tờ chứng minh quan hệ để phục vụ việc xác định diện miễn.
Tôi khuyên anh chị rà soát hai mốc trước khi nộp: ngày giấy tờ chứng minh quyền nhận thừa kế có hiệu lực và thời hạn đăng ký biến động nếu nhà đất đã có giấy chứng nhận. Hai trường hợp có cách xác định hạn khai khác nhau, nên dùng chung một mốc có thể dẫn đến nộp hồ sơ không đúng hạn.
Nếu cần trao đổi về giấy tờ và tình trạng tài sản trước khi kê khai, anh chị có thể liên hệ Luật sư Khắc Long để được xem xét theo hồ sơ. Việc xác định số tiền thuế phải dựa trên giá trị tính thuế và điều kiện miễn cụ thể, không chỉ dựa vào tên gọi của di sản.
5. Câu hỏi thường gặp về Thuế thừa kế ở Việt Nam
Thừa kế tiền mặt có phải nộp thuế thu nhập cá nhân không?
Tiền mặt nói chung không nằm trong danh mục tài sản chịu thuế thu nhập cá nhân từ thừa kế. Nếu di sản còn có nhà đất, chứng khoán hoặc xe phải đăng ký, cần xét riêng từng tài sản đó thay vì áp dụng kết luận về tiền mặt cho toàn bộ di sản.
Thừa kế đất đai có phải nộp thuế không?
Có thể phải nộp, vì quyền sử dụng đất thuộc nhóm bất động sản trong danh mục chịu thuế. Nếu người nhận và người để lại di sản có quan hệ thuộc diện miễn, chẳng hạn cha mẹ đẻ với con đẻ hoặc anh chị em ruột, khoản thừa kế bất động sản được miễn thuế thu nhập cá nhân.
Thuế thừa kế được tính trên 10 triệu hay 20 triệu đồng?
Ngưỡng theo Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 là 20 triệu đồng. Với tài sản chịu thuế và không được miễn, thuế suất 10% áp dụng trên phần giá trị vượt ngưỡng theo từng lần phát sinh; không lấy toàn bộ giá trị tài sản nhân với 10%.
Hồ sơ khai thuế thừa kế xe cần giấy tờ gì?
Hồ sơ khai thuế thừa kế không phải bất động sản gồm tờ khai mẫu 04/TKQT-TNCN và bản sao văn bản pháp lý chứng minh quyền nhận thừa kế. Hồ sơ xác định diện miễn, không phải nộp hoặc tạm thời chưa phải nộp thuế được bổ sung nếu thuộc trường hợp tương ứng; một số tài liệu có thể được khai thác từ cơ sở dữ liệu theo quy định.
Việc nên làm ngay là tập hợp văn bản chứng minh quyền nhận di sản, giấy tờ về tài sản và giấy tờ xác định quan hệ với người để lại di sản. Từ đó, anh chị có thể kiểm tra đúng diện miễn và mốc khai thuế thừa kế ở Việt Nam áp dụng cho hồ sơ của mình, nhất là khi nhà đất đã có giấy chứng nhận hoặc tài sản đang hình thành trong tương lai.
Căn cứ pháp lý
- Khoản 9 Điều 3, khoản 1 Điều 4, Điều 18 và Điều 26 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 09/2026/QH16.
- Khoản 4 Điều 15, khoản 1 Điều 18, điểm b khoản 3 và các điểm a, b, c khoản 4 Điều 61 Nghị định số 253/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân.
- Điểm a và điểm b khoản 8 Điều 10 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế.
- Khoản 7 Điều 22 và mục 7.7 Phụ lục I Thông tư số 89/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về hồ sơ khai thuế và các nội dung khác về quản lý thuế.
Các giấy tờ về quyền nhận di sản và giá trị tài sản là cơ sở để trao đổi cụ thể về nghĩa vụ kê khai và diện miễn thuế.
Trao đổi về hồ sơ thừa kế
Anh chị có thể liên hệ luật sư tại TP.HCM, gọi hoặc nhắn Zalo số 0931 222 515, hoặc gửi câu hỏi cho Luật sư khi cần làm rõ giấy tờ và cách xác định thuế cho tài sản nhận thừa kế.
Thông tin dưới đây giúp anh chị liên hệ trực tiếp khi cần xem xét hồ sơ.
Luật sư Bùi Khắc Long — Thẻ Luật sư số 15188/LS, Công ty Luật TNHH Duy Minh, 35 Dương Văn An, phường Bình Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh. Hotline 0931 222 515. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →
Lưu ý: Bài viết có giá trị tham khảo chung, được biên soạn theo quy định có hiệu lực tại thời điểm đăng. Mỗi vụ việc có tình tiết riêng nên cách xử lý có thể khác; anh chị nên trao đổi trực tiếp với Luật sư Bùi Khắc Long để được xem xét trên hồ sơ cụ thể.






