Tội hủy hoại tài sản, tên đầy đủ là tội hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản, được quy định tại Điều 178 Bộ luật Hình sự (Văn bản hợp nhất 135/VBHN-VPQH). Người cố ý hủy hoại, làm hư hỏng tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng, hoặc dưới mức đó nhưng thuộc một trong năm trường hợp luật liệt kê, bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức cao nhất 20 năm tù. Chưa đến mức đó thì thông thường bị phạt hành chính 3–5 triệu đồng và buộc khôi phục tình trạng ban đầu.
Tóm tắt nhanh
- Ngưỡng truy cứu: từ 2.000.000 đồng; dưới mức này phải kèm một trong năm trường hợp tại khoản 1 Điều 178.
- Bốn khung tù: đến 03 năm; 02–07 năm; 05–10 năm; 10–20 năm.
- Chưa đến mức hình sự: phạt 3–5 triệu đồng; hủy hoại tài sản của thành viên gia đình: 20–30 triệu đồng (Nghị định 282/2025/NĐ-CP).
- Phải bồi thường toàn bộ; ở khoản 1 có thể được miễn trách nhiệm hình sự khi đã bồi thường và bị hại tự nguyện hòa giải, đề nghị miễn.
1. Tội hủy hoại tài sản là gì? Dấu hiệu nhận biết
Điều 178 gộp hai hành vi trong một tội danh. Bộ luật Hình sự không định nghĩa riêng; trong thực tiễn, hủy hoại thường được hiểu là làm tài sản mất hẳn giá trị sử dụng (đốt, phá dỡ, đập nát), còn cố ý làm hư hỏng là làm tài sản giảm giá trị, mất một phần công dụng nhưng còn sửa chữa được. Hai hành vi chịu cùng khung hình phạt. Dấu hiệu nhận biết:
- Đối tượng: tài sản của người khác — cá nhân, tổ chức, Nhà nước (xem tài sản là gì).
- Hành vi: đập phá, đốt, chặt, đào bới, phá dỡ, làm biến dạng.
- Lỗi cố ý: biết hành vi làm hỏng tài sản và mong muốn hoặc để mặc hậu quả xảy ra. Gây thiệt hại do vô ý thuộc Điều 180 với ngưỡng khác hẳn (mục 5).
- Giá trị: từ 2.000.000 đồng, hoặc thấp hơn nhưng thuộc một trong năm trường hợp tại khoản 1 (mục 3).
- Chủ thể: người từ đủ 16 tuổi chịu trách nhiệm ở mọi khoản; người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi chỉ chịu trách nhiệm ở khoản 3, khoản 4 (tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng), vì khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự liệt kê Điều 178.
Lý do như bị nợ tiền, bị lấn đất không làm mất dấu hiệu tội phạm, chỉ được cân nhắc khi quyết định hình phạt.
2. Khung hình phạt tội hủy hoại tài sản theo Điều 178
Khoản 1–4 Điều 178 được sửa bởi khoản 36 Điều 1 Luật số 12/2017/QH14 (hiệu lực 01/01/2018); Luật số 86/2025/QH15 không sửa điều này. Bảng ghép khung hình phạt với loại tội phạm (khoản 1 Điều 9) và thời hiệu truy cứu (khoản 2 Điều 27):
| Khoản | Trường hợp | Hình phạt | Loại tội, thời hiệu |
|---|---|---|---|
| 1 | Từ 2 triệu đến dưới 50 triệu đồng; hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng thuộc điểm a–đ | Phạt tiền 10–50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù 06 tháng – 03 năm | Ít nghiêm trọng; 05 năm |
| 2 | Có tổ chức; thiệt hại từ 50 triệu đến dưới 200 triệu đồng; bảo vật quốc gia; dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ hoặc thủ đoạn nguy hiểm khác; để che giấu tội phạm khác; vì lý do công vụ của người bị hại; tái phạm nguy hiểm | Tù 02 – 07 năm | Nghiêm trọng; 10 năm |
| 3 | Thiệt hại từ 200 triệu đến dưới 500 triệu đồng | Tù 05 – 10 năm | Rất nghiêm trọng; 15 năm |
| 4 | Thiệt hại từ 500 triệu đồng trở lên | Tù 10 – 20 năm | Đặc biệt nghiêm trọng; 20 năm |
| 5 | Hình phạt bổ sung | Phạt tiền 10–100 triệu đồng; cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định 01 – 05 năm | Kèm khoản 1–4 |

Khi đã cấu thành tội, dùng xăng, ga đốt nhà, xe là “dùng chất nguy hiểm về cháy, nổ”, bị xét ở khoản 2 dù thiệt hại dưới 50 triệu đồng.
Ở khoản 1, Tòa án có thể chọn phạt tiền hoặc cải tạo không giam giữ. Bị phạt tù không quá 03 năm, có nhân thân tốt và tình tiết giảm nhẹ thì có thể được hưởng án treo, thử thách 01 – 05 năm (khoản 1 Điều 65). Thời hiệu tính từ ngày tội phạm được thực hiện (xem thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự).
3. Dưới 2 triệu đồng: khi nào xử lý hình sự, khi nào phạt hành chính?
Tài sản dưới 2.000.000 đồng vẫn bị truy cứu theo khoản 1 Điều 178 nếu thuộc một trong năm trường hợp:
- Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm
- Đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm
- Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hộiNhư đập phá công khai nơi đông người.
- Tài sản là phương tiện kiếm sống chính của người bị hại và gia đình họNhư xe chở hàng, ghe đánh cá, máy may của hộ làm nghề.
- Tài sản là di vật, cổ vật
Ngoài các trường hợp trên, hành vi bị xử phạt theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP (hiệu lực 15/12/2025, thay Nghị định 144/2021/NĐ-CP):
| Hành vi chưa đến mức hình sự | Mức phạt cá nhân | Căn cứ |
|---|---|---|
| Hủy hoại, cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân, tổ chức khác hoặc tài sản đồng sở hữu của bản thân với người khác | 3 – 5 triệu đồng; tịch thu tang vật, phương tiện; buộc khôi phục tình trạng ban đầu | Điểm a khoản 2, điểm a khoản 3, điểm c khoản 4 Điều 18 |
| Gây thiệt hại tài sản, phương tiện của cơ quan nhà nước, người thi hành công vụ | 6 – 8 triệu đồng | Điểm a khoản 3 Điều 26 |
| Hủy hoại tài sản chung của gia đình hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình | 20 – 30 triệu đồng; buộc khôi phục tình trạng ban đầu | Điểm b khoản 1, điểm a khoản 2 Điều 44 |
| Đập phá, hủy hoại tài sản của người ngăn chặn, báo tin bạo lực gia đình | 10 – 20 triệu đồng | Điểm b khoản 2 Điều 46 |
Tổ chức vi phạm bị phạt gấp 02 lần cá nhân (khoản 2 Điều 5).
4. Giá trị tài sản bị thiệt hại được xác định thế nào?
Giá trị tài sản quyết định có tội hay không và thuộc khoản nào. Theo Bộ luật Tố tụng hình sự (Văn bản hợp nhất 172/2026/VBHN-LQ-VPQH):
- Cơ quan tiến hành tố tụng ra văn bản yêu cầu Hội đồng định giá tài sản định giá (khoản 1 Điều 215).
- Tài sản đã bị đốt, phá hủy, không còn thì định giá theo hồ sơ, thông tin, tài liệu thu thập được (Điều 219) — hóa đơn, hợp đồng mua, ảnh chụp trước đó rất quan trọng.
- Bị can, bị hại có quyền đề nghị định giá, trình bày ý kiến, đề nghị định giá lại; đề nghị được xem xét trong 07 ngày, kết luận được thông báo trong 07 ngày, từ chối phải trả lời bằng văn bản nêu rõ lý do (Điều 222).
- Có nghi ngờ kết luận lần đầu thì định giá lại, do Hội đồng định giá tài sản cấp trên trực tiếp thực hiện (khoản 1 Điều 218).
Tài sản hư hỏng một phần thì nên đề nghị ghi rõ cần định giá phần thiệt hại nào ngay từ đầu.
5. Phân biệt với vô ý gây thiệt hại và các tình huống thường gặp
Tội vô ý gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản (Điều 180) chỉ đặt ra khi thiệt hại từ 100 triệu đồng: từ 100 đến dưới 500 triệu đồng bị cảnh cáo hoặc cải tạo không giam giữ đến 02 năm; từ 500 triệu đồng bị cải tạo không giam giữ 02 – 03 năm hoặc tù 03 tháng – 02 năm. Vô ý gây thiệt hại dưới 100 triệu đồng không cấu thành tội này, chỉ phải bồi thường; vì vậy lỗi cố ý hay vô ý thường quyết định hướng giải quyết.
- Tranh chấp đất, ranh giới: tự ý phá hàng rào, chặt cây, đập tường của bên kia dù cho rằng đất là của mình. Quyền đối với đất phải giải quyết qua hòa giải hoặc Tòa án (xem tranh chấp đất hộ gia đình, luật sư đất đai).
- Xô xát: đập điện thoại, phá xe máy của nhau; kèm đánh người thì xem tội cố ý gây thương tích; đập phá nơi công cộng có thể kèm tội gây rối trật tự công cộng.
- Vợ chồng, gia đình: đập phá tài sản chung, tài sản của người thân; chưa đến mức hình sự bị phạt 20 – 30 triệu đồng (Điều 44 Nghị định 282/2025/NĐ-CP).
- Phá tài sản để che giấu tội khác, như đốt xe sau khi lấy trộm đồ: thuộc khoản 2, đồng thời bị xử lý về tội kia (ví dụ tội trộm cắp tài sản).
6. Bồi thường thiệt hại, hòa giải và miễn trách nhiệm hình sự
Dù bị xử lý hình sự hay hành chính, người gây thiệt hại vẫn phải bồi thường (khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự); thiệt hại thực tế được bồi thường toàn bộ, kịp thời, các bên được thỏa thuận mức và hình thức (khoản 1 Điều 585). Thiệt hại gồm tài sản bị mất, hủy hoại, hư hỏng; lợi ích gắn với việc khai thác tài sản bị mất, giảm sút; chi phí hợp lý để ngăn chặn, khắc phục; thiệt hại khác do luật quy định (Điều 589). Khởi kiện dân sự riêng: thời hiệu 03 năm kể từ ngày biết hoặc phải biết quyền lợi bị xâm phạm (Điều 588).
Về hình sự, tự nguyện sửa chữa, bồi thường, khắc phục hậu quả là tình tiết giảm nhẹ (điểm b khoản 1 Điều 51). Khoản 1 Điều 178 là tội ít nghiêm trọng, nên theo khoản 3 Điều 29, người đã tự nguyện bồi thường, khắc phục và được bị hại tự nguyện hòa giải, đề nghị miễn thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự.
Rút đơn không làm vụ án chấm dứt
Điều 178 không thuộc các tội chỉ khởi tố theo yêu cầu của bị hại (khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự). Bị hại rút đơn, nhận bồi thường không buộc cơ quan tố tụng đình chỉ; miễn trách nhiệm theo khoản 3 Điều 29 là “có thể”, không đương nhiên.
7. Bị hủy hoại tài sản: người bị hại nên làm gì?
- Ghi nhận chứng cứ ngayChụp ảnh, quay video tài sản bị phá, ghi giờ; xin dữ liệu camera gần đó trước khi bị ghi đè; ghi thông tin người chứng kiến.
- Chuẩn bị giấy tờ sở hữu, giá trịHóa đơn, hợp đồng mua bán, giấy đăng ký xe, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, ảnh tài sản trước khi bị phá.
- Tố giácGửi đơn đến Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát hoặc công an nơi xảy ra sự việc; nơi tiếp nhận không được từ chối và phải thông báo kết quả (Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự; xem tố giác tội phạm, mẫu đơn tố cáo). Thời hạn giải quyết 20 ngày; vụ phức tạp không quá 02 tháng, gia hạn một lần không quá 02 tháng (Điều 147).
- Theo dõi kết luận định giáTrình bày ý kiến, đề nghị định giá lại khi thấy chưa đúng (Điều 222).
- Yêu cầu bồi thường đầy đủLập bảng thiệt hại theo bốn nhóm của Điều 589, kèm chứng từ; thỏa thuận bồi thường nên lập văn bản.
Không tự “trả đũa” bằng cách phá lại tài sản của bên kia: khi đó chính người bị hại trở thành người vi phạm.
8. Bị tố cáo hủy hoại tài sản: cần lưu ý gì?
- Có lỗi cố ý không? Nếu chỉ do bất cẩn, va chạm ngoài ý muốn thì không phải lỗi cố ý; thiệt hại dưới 100 triệu đồng không cấu thành tội theo Điều 180, chỉ phát sinh bồi thường.
- Tài sản có phải của người khác? Khi quyền sở hữu cây trồng, công trình trên đất đang tranh chấp, giấy tờ chứng minh ai tạo lập tài sản cần nộp sớm.
- Giá trị định giá có đúng? Kiểm tra nội dung yêu cầu định giá, đối chiếu giá thị trường, đề nghị định giá lại khi có căn cứ (Điều 218, 222).
- Khắc phục sớm: sửa chữa, bồi thường vừa là tình tiết giảm nhẹ, vừa là điều kiện xem xét miễn trách nhiệm ở khoản 1.
- Không tác động đến bị hại: đe dọa, ép rút đơn chỉ làm bất lợi hơn.
Vụ việc giá trị lớn hoặc có tình tiết khoản 2 nên có luật sư từ giai đoạn xác minh; xem dịch vụ luật sư hình sự.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 12/2017/QH14, Luật số 59/2024/QH15, Luật số 86/2025/QH15; hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH ngày 05/9/2025 của Văn phòng Quốc hội: Điều 9, 12, 27, 29, 51, 65, 178, 180.
- Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 172/2026/VBHN-LQ-VPQH ngày 01/10/2026: Điều 145, 147, 155, 215, 218, 219, 222.
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24/11/2015 của Quốc hội: Điều 584, 585, 588, 589.
- Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình: Điều 5, 18, 26, 44, 46.
Câu hỏi thường gặp
Hủy hoại tài sản dưới 2 triệu đồng có bị đi tù không?
Có thể, nếu thuộc một trong năm trường hợp tại khoản 1 Điều 178 (mục 3). Nếu không, bị phạt hành chính 3 – 5 triệu đồng.
Đập điện thoại của người khác bị xử lý thế nào?
Tùy giá trị thiệt hại theo kết luận định giá: từ 2 triệu đồng có thể bị truy cứu theo khoản 1 Điều 178; thấp hơn thì phạt hành chính. Trường hợp nào cũng phải bồi thường.
Phá hàng rào của hàng xóm khi đang tranh chấp đất có phạm tội không?
Có thể. Đang tranh chấp không cho phép tự ý phá tài sản của người khác; hãy giải quyết qua hòa giải hoặc Tòa án để tranh chấp dân sự không thành vụ án hình sự.
Bị hại rút đơn thì có hết bị truy cứu không?
Không đương nhiên, vì Điều 178 không thuộc khoản 1 Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự. Ở khoản 1, đã bồi thường và được bị hại tự nguyện hòa giải, đề nghị miễn thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự (khoản 3 Điều 29).
Vợ chồng đập phá tài sản chung có bị phạt không?
Có. Chưa đến mức hình sự thì bị phạt 20 – 30 triệu đồng và buộc khôi phục tình trạng ban đầu (Điều 44 Nghị định 282/2025/NĐ-CP).
Người 15 tuổi hủy hoại tài sản có phải chịu trách nhiệm hình sự không?
Chỉ khi thuộc khoản 3 hoặc khoản 4 Điều 178 (thiệt hại từ 200 triệu đồng), theo khoản 2 Điều 12 Bộ luật Hình sự; trách nhiệm bồi thường vẫn phát sinh.
Bị hủy hoại tài sản hoặc đang bị tố cáo?
Luật sư đánh giá dấu hiệu tội phạm, giá trị định giá, soạn đơn tố giác, yêu cầu bồi thường; bảo vệ bị hại hoặc bào chữa từ giai đoạn xác minh. Trao đổi ban đầu qua điện thoại hoặc Zalo, không tính phí; có thể hẹn tại trụ sở ở Số 35 đường Dương Văn An, phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh. Xem dịch vụ luật sư hình sự và báo phí dịch vụ.

Luật sư Bùi Khắc Long – Giám đốc Công ty Luật TNHH Duy Minh, Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh; hơn 15 năm công tác pháp luật, trong đó có tranh tụng tại Tòa án các cấp. Trụ sở: 35 Dương Văn An, phường Bình Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh. Hotline 0931 222 515. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →
Nội dung mang tính tham khảo theo các văn bản ở mục Căn cứ pháp lý; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ.






