Khi bị lừa đảo qua mạng, những giờ đầu tiên quyết định phần lớn khả năng thu hồi tiền: báo ngay cho ngân hàng để tra soát, giữ nguyên chứng cứ trên điện thoại và trình báo cơ quan công an để tài khoản nhận tiền được phong tỏa kịp thời. Bài này hướng dẫn từng việc theo thứ tự, nơi tiếp nhận trình báo, thời hạn giải quyết, khả năng lấy lại tiền trên thực tế và cách tránh bị lừa lần thứ hai bởi các “dịch vụ lấy lại tiền”.
Tóm tắt nhanh
- Việc đầu tiên: gọi tổng đài ngân hàng của mình, báo giao dịch bị lừa và yêu cầu tra soát.
- Trình báo: Công an xã, phường nơi cư trú hoặc nơi xảy ra sự việc; hoặc qua VNeID, thư điện tử của Bộ Công an.
- Ngưỡng xử lý hình sự: chiếm đoạt từ 2.000.000 đồng trở lên (Điều 174 Bộ luật Hình sự).
- Thời hạn giải quyết tố giác: 20 ngày, có thể kéo dài đến tối đa 04 tháng.
- Lấy lại tiền: phụ thuộc vào việc tiền còn trong tài khoản nhận hay không; không ai bảo đảm trước được kết quả.
Bị lừa đảo qua mạng cần làm gì ngay
- Ngừng chuyển tiềnKhông chuyển thêm bất kỳ khoản nào với lý do “phí rút tiền”, “thuế”, “xác minh tài khoản”. Đây là cách kẻ gian lấy thêm tiền của người đã bị lừa.
- Gọi tổng đài ngân hàng của mìnhDùng số in trên thẻ hoặc trong ứng dụng. Cung cấp thời gian, số tiền, số tài khoản nhận và đề nghị tra soát, báo cho ngân hàng bên nhận về giao dịch có dấu hiệu lừa đảo.
- Khóa các kênh có thể bị chiếm quyềnĐổi mật khẩu ngân hàng điện tử, khóa thẻ, gỡ ứng dụng lạ đã cài theo hướng dẫn của kẻ gian, đăng xuất tài khoản trên thiết bị khác.
- Giữ nguyên chứng cứKhông xóa hội thoại, không chặn tài khoản kẻ gian trước khi sao lưu. Chụp màn hình và lưu cả dữ liệu gốc.
- Trình báo cơ quan công anCàng sớm càng tốt, kèm chứng cứ. Cơ quan điều tra mới là nơi có quyền yêu cầu ngân hàng phong tỏa tài khoản nhận tiền.
- Báo cho người thân, đồng nghiệpNếu tài khoản mạng xã hội bị chiếm, kẻ gian thường nhắn vay tiền những người trong danh bạ.
Ngân hàng chỉ phong tỏa tài khoản theo thỏa thuận với chủ tài khoản, theo quyết định hoặc yêu cầu bằng văn bản của cơ quan có thẩm quyền, hoặc khi chính ngân hàng nhầm lẫn, sai sót (Điều 11 Nghị định số 52/2024/NĐ-CP). Người bị lừa không tự yêu cầu phong tỏa tài khoản của người khác được, nên việc trình báo công an không nên để sang ngày hôm sau.
Bị lừa đảo qua mạng trình báo ở đâu
| Kênh tiếp nhận | Cách thực hiện | Lưu ý |
|---|---|---|
| Công an xã, phường | Đến trực tiếp nơi mình cư trú hoặc nơi xảy ra sự việc, mang căn cước và chứng cứ. | Công an cấp xã tiếp nhận, lập biên bản, xác minh sơ bộ rồi chuyển cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền (khoản 3 Điều 146 Bộ luật Tố tụng hình sự). |
| Cơ quan điều tra Công an cấp tỉnh | Nộp đơn tại bộ phận tiếp dân; vụ việc trên không gian mạng thường do Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao hoặc Phòng Cảnh sát hình sự thụ lý. | Phù hợp với vụ có số tiền lớn, nhiều bị hại. |
| Ứng dụng VNeID | Mục “Kiến nghị, phản ánh về ANTT”, tạo yêu cầu mới và đính kèm thông tin. | Vị trí của mục này có thể thay đổi theo phiên bản ứng dụng. |
| Bộ Công an | Thư điện tử tiepnhantogiactoipham@mps.gov.vn; hoặc Cổng thông tin điện tử Bộ Công an, mục “Bộ với công dân”, phần “Gửi nội dung tố giác về tội phạm”. | Theo hướng dẫn của Bộ Công an công bố tháng 5/2026. |
| Viện kiểm sát nhân dân | Nộp đơn tố giác trực tiếp hoặc qua bưu chính. | Viện kiểm sát tiếp nhận và chuyển cho Cơ quan điều tra. |
Vụ lừa đảo qua mạng thường khó xác định nơi tội phạm xảy ra. Bộ luật Tố tụng hình sự giải quyết việc này tại khoản 4 Điều 163: Cơ quan điều tra nơi tội phạm xảy ra có thẩm quyền; khi tội phạm xảy ra ở nhiều nơi hoặc không xác định được địa điểm thì việc điều tra thuộc cơ quan nơi phát hiện tội phạm, nơi bị can cư trú hoặc bị bắt. Cơ quan đã tiếp nhận không được từ chối tố giác (Điều 145) và phải kiểm tra, xác minh theo Hướng dẫn liên ngành số 14/HDLN-BCA-VKSNDTC ngày 20/7/2022. Trình tự chung xem bài tố giác tội phạm.

Hồ sơ trình báo gồm những gì
| Tài liệu | Nội dung cần có |
|---|---|
| Đơn tố giác | Họ tên, địa chỉ, số điện thoại của người tố giác; diễn biến theo thời gian; số tiền, tài sản bị chiếm đoạt; thông tin biết được về người bị tố giác. Mẫu xem mẫu đơn tố giác tội phạm. |
| Chứng từ chuyển tiền | Biên lai, sao kê có xác nhận của ngân hàng: ngày giờ, số tiền, số tài khoản và tên chủ tài khoản nhận, mã giao dịch. |
| Nội dung trao đổi | Ảnh chụp màn hình toàn bộ hội thoại, kèm dữ liệu gốc còn trên điện thoại; bản ghi âm cuộc gọi nếu có. |
| Thông tin nhận dạng kẻ gian | Số điện thoại, đường dẫn trang cá nhân, tên nhóm, địa chỉ trang web, tên ứng dụng, ví điện tử, địa chỉ ví tiền mã hóa. |
| Giấy tờ của người trình báo | Căn cước; giấy ủy quyền nếu người khác đi thay. |
Đơn viết ngắn, theo trình tự thời gian, mỗi sự kiện gắn với một chứng cứ có đánh số. Người tố giác có quyền yêu cầu giữ bí mật việc tố giác, được thông báo kết quả giải quyết và có nghĩa vụ trình bày trung thực; cố ý tố giác sai sự thật thì bị xử lý theo quy định của pháp luật (Điều 56, 144 Bộ luật Tố tụng hình sự).
Công an giải quyết trong bao lâu
| Giai đoạn | Thời hạn |
|---|---|
| Kiểm tra, xác minh tố giác | 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác |
| Vụ việc có nhiều tình tiết phức tạp | Kéo dài nhưng không quá 02 tháng |
| Chưa thể kết thúc việc xác minh | Viện kiểm sát gia hạn một lần, không quá 02 tháng |
Hết thời hạn, Cơ quan điều tra ra một trong ba quyết định: khởi tố vụ án, không khởi tố vụ án, hoặc tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác (Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự). Người tố giác được thông báo kết quả bằng văn bản và có quyền khiếu nại nếu không đồng ý. Chi tiết xem bài thời hạn giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm.
Bị lừa chuyển khoản có lấy lại được tiền không
Có ba con đường, và cả ba đều phụ thuộc vào việc tiền còn nằm ở đâu.
Qua ngân hàng
Ngân hàng tra soát và liên hệ ngân hàng bên nhận. Tiền chỉ được hoàn khi còn trong tài khoản nhận và chủ tài khoản đồng ý trả, hoặc có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Qua vụ án hình sự
Cơ quan điều tra phong tỏa, thu giữ tiền; tài sản có thể được trả lại cho chủ sở hữu khi không ảnh hưởng đến việc xử lý vụ án (khoản 3 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự), hoặc Tòa án buộc bị cáo bồi thường trong bản án.
Qua khởi kiện dân sự
Khi xác định được người nhận tiền, có thể kiện đòi lại tài sản, yêu cầu hoàn trả khoản được lợi không có căn cứ pháp luật. Cách soạn đơn xem mẫu đơn khởi kiện.
| Yếu tố | Ảnh hưởng đến khả năng thu hồi |
|---|---|
| Thời gian từ lúc chuyển tiền đến lúc báo ngân hàng, công an | Càng ngắn thì khả năng tiền còn trong tài khoản nhận càng cao. Kẻ gian thường chuyển tiếp qua nhiều tài khoản trong vài phút. |
| Tài khoản nhận là tài khoản chính chủ hay tài khoản thuê, mua | Tài khoản thuê, mua làm việc truy tìm người hưởng lợi cuối cùng khó hơn. |
| Tiền đã bị đổi sang tiền mã hóa hoặc chuyển ra nước ngoài | Việc thu hồi rất khó, phụ thuộc vào kết quả điều tra. |
| Số lượng bị hại trong cùng vụ | Tiền thu giữ được thường phải chia theo tỷ lệ cho nhiều bị hại. |
Góc nhìn luật sư
Tôi không hứa với khách hàng rằng sẽ lấy lại được tiền, vì điều đó nằm ngoài khả năng của bất kỳ luật sư nào. Việc luật sư làm được là giúp hồ sơ trình báo đủ rõ để cơ quan điều tra thụ lý nhanh, theo dõi tiến độ, và bảo vệ quyền yêu cầu bồi thường của bị hại khi vụ án được khởi tố. Phần còn lại phụ thuộc vào dòng tiền và kết quả điều tra.

Người lừa đảo qua mạng bị xử lý thế nào
Hành vi dùng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản từ 2.000.000 đồng trở lên bị truy cứu về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo Điều 174 Bộ luật Hình sự. Dưới mức này vẫn có thể bị xử lý hình sự nếu người thực hiện đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản chưa được xóa án tích; các trường hợp còn lại bị xử phạt vi phạm hành chính.
| Giá trị chiếm đoạt | Khung hình phạt (Điều 174) |
|---|---|
| Từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng | Cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc tù 06 tháng đến 03 năm |
| Từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng | Tù 02 đến 07 năm |
| Từ 200.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng | Tù 07 đến 15 năm |
| Từ 500.000.000 đồng trở lên | Tù 12 đến 20 năm hoặc tù chung thân |
Một số hành vi chiếm đoạt qua mạng không dùng thủ đoạn gian dối với chính bị hại, như dùng trái phép thông tin tài khoản, thẻ ngân hàng, truy cập bất hợp pháp vào tài khoản, thì bị xử theo Điều 290 Bộ luật Hình sự với mức án cao nhất đến 20 năm tù. Người cho thuê, bán tài khoản ngân hàng để kẻ gian nhận tiền cũng có thể bị xử lý. Phân tích từng tội danh có trong bài tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tội phạm công nghệ cao.
Cảnh giác với “dịch vụ lấy lại tiền bị lừa”
Sau khi bị lừa, nhiều người tìm trên mạng và gặp các trang quảng cáo “hỗ trợ thu hồi tiền bị lừa”, “luật sư lấy lại tiền trong 24 giờ”. Phần lớn đây là lừa đảo lần hai: mạo danh luật sư, công an, ngân hàng, yêu cầu chuyển phí trước rồi cắt liên lạc.
| Dấu hiệu | Cách kiểm tra |
|---|---|
| Hứa chắc chắn lấy lại toàn bộ số tiền, có thời hạn cụ thể | Không cơ quan hay luật sư nào có thể hứa trước kết quả điều tra. |
| Yêu cầu chuyển phí vào tài khoản cá nhân, làm việc hoàn toàn qua tin nhắn | Tổ chức hành nghề luật sư ký hợp đồng dịch vụ pháp lý, xuất hóa đơn và có trụ sở để gặp trực tiếp. |
| Tự xưng luật sư nhưng không nêu số thẻ, tên tổ chức hành nghề | Tra tên luật sư và tổ chức hành nghề trên trang của Đoàn Luật sư, Sở Tư pháp nơi đăng ký. |
| Đề nghị cài ứng dụng, cung cấp mã OTP, mật khẩu để “truy vết dòng tiền” | Không cung cấp. Chỉ cơ quan điều tra mới có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp dữ liệu giao dịch. |

Các thủ đoạn lừa đảo qua mạng thường gặp
Giả danh cơ quan nhà nước
Tự xưng công an, viện kiểm sát, tòa án, thuế, điện lực; báo có liên quan vụ án hoặc nợ phí rồi yêu cầu chuyển tiền, cài ứng dụng.
Đầu tư, việc làm tại nhà
Sàn đầu tư, tiền mã hóa lợi nhuận cao; làm nhiệm vụ nhận hoa hồng, nạp tiền để mở khóa nhiệm vụ kế tiếp.
Chiếm tài khoản, giả giọng nói, hình ảnh
Dùng tài khoản mạng xã hội của người quen hoặc cuộc gọi hình ảnh giả để vay tiền gấp.
Mua bán, đặt cọc trực tuyến
Nhận cọc rồi không giao hàng; giả trang đặt phòng, vé máy bay, dịch vụ công.
Điểm chung của các thủ đoạn là tạo sự gấp gáp và yêu cầu giữ bí mật. Cơ quan nhà nước không làm việc qua điện thoại để yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân.
Luật sư hỗ trợ người bị hại những việc gì
- Soạn đơn tố giác và sắp xếp chứng cứĐể hồ sơ thể hiện rõ thủ đoạn gian dối, số tiền, tài khoản nhận.
- Làm việc với cơ quan điều traNộp hồ sơ, theo dõi thời hạn giải quyết, kiến nghị phong tỏa tài khoản, khiếu nại khi quá hạn.
- Bảo vệ quyền lợi khi vụ án được khởi tốTham gia với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị hại, yêu cầu bồi thường, theo dõi thi hành án.
Phạm vi công việc cụ thể nêu tại trang luật sư bảo vệ cho người bị hại và luật sư hình sự.
Câu hỏi thường gặp khi bị lừa đảo qua mạng
Bị lừa đảo qua mạng báo công an ở đâu?
Anh chị trình báo tại Công an xã, phường nơi mình cư trú hoặc nơi xảy ra sự việc, hoặc tại Cơ quan điều tra Công an cấp tỉnh. Ngoài ra có thể gửi qua ứng dụng VNeID, thư điện tử tiepnhantogiactoipham@mps.gov.vn hoặc Cổng thông tin điện tử Bộ Công an. Cơ quan đã tiếp nhận không được từ chối tố giác.
Bị lừa chuyển khoản có lấy lại được tiền không?
Có thể, nếu tiền còn trong tài khoản nhận và được phong tỏa kịp thời theo yêu cầu của cơ quan điều tra, hoặc khi bắt được người phạm tội và họ có tài sản để bồi thường. Khi tiền đã bị chuyển tiếp qua nhiều tài khoản hoặc đổi sang tiền mã hóa thì việc thu hồi rất khó. Không ai có thể hứa trước kết quả.
Bị lừa bao nhiêu tiền thì công an khởi tố?
Theo Điều 174 Bộ luật Hình sự, chiếm đoạt từ 2.000.000 đồng trở lên là đủ định lượng để truy cứu trách nhiệm hình sự. Dưới mức này vẫn có thể bị khởi tố nếu người lừa đảo đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản mà chưa được xóa án tích.
Trình báo lừa đảo qua mạng bằng VNeID có được không?
Được. Ứng dụng VNeID có mục “Kiến nghị, phản ánh về ANTT” để gửi thông tin đến cơ quan công an. Với vụ việc có số tiền lớn, anh chị vẫn nên đến trực tiếp cơ quan công an nộp đơn kèm chứng cứ để được lấy lời khai và nhận giấy biên nhận.
Công an giải quyết tố giác lừa đảo trong bao lâu?
Thời hạn là 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác. Vụ việc phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng, và được Viện kiểm sát gia hạn một lần không quá 02 tháng, theo Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự. Kết quả giải quyết được thông báo bằng văn bản cho người tố giác.
Có nên thuê dịch vụ lấy lại tiền bị lừa trên mạng không?
Không nên. Phần lớn các trang quảng cáo lấy lại tiền bị lừa là lừa đảo lần hai, yêu cầu chuyển phí trước rồi cắt liên lạc. Chỉ cơ quan điều tra mới có quyền phong tỏa tài khoản và thu hồi tiền. Nếu cần luật sư, hãy làm việc trực tiếp tại trụ sở tổ chức hành nghề và ký hợp đồng dịch vụ pháp lý.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, đã được sửa đổi, bổ sung (Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH ngày 05/9/2025 của Văn phòng Quốc hội): Điều 174, 290.
- Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, đã được sửa đổi, bổ sung (Văn bản hợp nhất số 17/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 của Văn phòng Quốc hội): Điều 56, 106, 144 đến 147, 163.
- Nghị định số 52/2024/NĐ-CP ngày 15/5/2024 của Chính phủ quy định về thanh toán không dùng tiền mặt: Điều 11.
- Hướng dẫn liên ngành số 14/HDLN-BCA-VKSNDTC ngày 20/7/2022 của Bộ Công an và Viện kiểm sát nhân dân tối cao.
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24/11/2015 của Quốc hội: Điều 166, 579.
Vừa bị lừa đảo qua mạng và chưa biết bắt đầu từ đâu?
Anh chị gọi hoặc nhắn Zalo, gửi biên lai chuyển tiền và ảnh chụp hội thoại. Tôi xem hồ sơ, hướng dẫn nơi trình báo phù hợp và soạn đơn tố giác. Tôi không nhận việc theo kiểu hứa trước kết quả thu hồi tiền.

Luật sư Bùi Khắc Long – Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Luật TNHH Duy Minh, số 35 đường Dương Văn An, phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh. Hơn 15 năm công tác pháp luật, trong đó có bảo vệ quyền lợi cho bị hại trong các vụ án hình sự. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →
Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định đang có hiệu lực. Văn bản pháp luật và tên đơn vị hành chính có thể thay đổi; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ.






