Mẫu đơn khởi kiện dùng trong vụ án dân sự là Mẫu số 23-DS, ban hành kèm Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP ngày 13/01/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Mẫu này áp dụng chung cho tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại và lao động. Bên dưới là toàn văn mẫu, cách viết từng mục theo Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự và những điểm phải cập nhật sau khi Tòa án nhân dân khu vực thay cho Tòa án nhân dân cấp huyện từ 01/7/2025.
Tóm tắt nhanh
- Mẫu áp dụng: Mẫu số 23-DS; viết tay hoặc đánh máy đều được.
- Nội dung bắt buộc: 9 mục theo khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự.
- Nơi nộp: thường là Tòa án nhân dân khu vực nơi người bị kiện cư trú, làm việc hoặc có trụ sở.
- Cách nộp: trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến.
- Tạm ứng án phí: nộp trong 07 ngày kể từ ngày nhận giấy báo của Tòa án.
Mẫu đơn khởi kiện theo Mẫu số 23-DS
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
…………, ngày …… tháng …… năm 20……
ĐƠN KHỞI KIỆN
Kính gửi: Tòa án nhân dân ………………………………
Người khởi kiện: ……………………………………………………
Địa chỉ: ………………………………………………………………
Số điện thoại: ………………… (nếu có); số fax: …………… (nếu có)
Địa chỉ thư điện tử: …………………………………… (nếu có)
Người bị kiện: ………………………………………………………
Địa chỉ: ………………………………………………………………
Số điện thoại: ………………… (nếu có); số fax: …………… (nếu có)
Địa chỉ thư điện tử: …………………………………… (nếu có)
Người có quyền, lợi ích được bảo vệ (nếu có): …………………… Địa chỉ: ……………
Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (nếu có): …………………… Địa chỉ: ……………
Yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề sau đây: ………………………………………
Người làm chứng (nếu có): ………………………… Địa chỉ: ……………………
Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện gồm có:
1. ……………………………………………………………………
2. ……………………………………………………………………
(Các thông tin khác mà người khởi kiện xét thấy cần thiết cho việc giải quyết vụ án): …………
NGƯỜI KHỞI KIỆN
(Ký, ghi rõ họ tên hoặc điểm chỉ; tổ chức thì người đại diện hợp pháp ký và đóng dấu)
Phần chú thích in kèm Mẫu số 23-DS còn ghi “Tòa án nhân dân huyện”. Khi dùng mẫu đơn khởi kiện này, anh chị ghi tên Tòa án nhân dân khu vực hiện nay, ví dụ “Tòa án nhân dân khu vực 2 – Thành phố Hồ Chí Minh”.
Cách viết từng mục trong mẫu đơn khởi kiện
Khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự quy định chín nội dung chính của đơn. Thẩm phán đối chiếu đúng danh sách này khi xem xét đơn.
| Mục | Ghi thế nào | Lưu ý |
|---|---|---|
| Ngày làm đơn, tên Tòa án | Ngày ký đơn; tên đầy đủ của Tòa án có thẩm quyền. | Ghi sai Tòa án thì đơn bị chuyển hoặc trả lại. |
| Người khởi kiện | Cá nhân: họ tên, nơi cư trú, nơi làm việc. Tổ chức: tên, trụ sở, người đại diện hợp pháp. | Số điện thoại, thư điện tử giúp nhận thông báo nhanh. |
| Người bị kiện | Họ tên, nơi cư trú, nơi làm việc hoặc trụ sở. | Không rõ địa chỉ hiện tại thì ghi nơi cư trú, làm việc hoặc trụ sở cuối cùng. |
| Người được bảo vệ quyền lợi; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan | Ghi nếu có, ví dụ đồng sở hữu tài sản, chủ nợ, người đang quản lý tài sản tranh chấp. | Bỏ sót sẽ bị yêu cầu bổ sung sau khi thụ lý. |
| Yêu cầu Tòa án giải quyết | Quyền lợi bị xâm phạm thế nào; từng yêu cầu cụ thể đối với người bị kiện. | Mục quyết định phạm vi xét xử, xem phần dưới. |
| Người làm chứng | Họ tên, địa chỉ, nếu có. | Chỉ ghi người thật sự biết sự việc. |
| Danh mục tài liệu, chứng cứ | Đánh số, ghi rõ bản chính hay bản sao. | Mục bị bỏ sót nhiều nhất. |
Người khởi kiện là cá nhân tự ký hoặc điểm chỉ vào cuối đơn. Người không thể tự làm đơn, tự ký được thì nhờ người khác làm hộ và phải có người làm chứng ký xác nhận. Tổ chức khởi kiện thì người đại diện hợp pháp ký tên và đóng dấu.
Viết phần yêu cầu sao cho chặt
Tòa án chỉ giải quyết trong phạm vi đơn khởi kiện. Yêu cầu viết mơ hồ thì bản án, nếu thắng, cũng khó thi hành. Ba nguyên tắc tôi áp dụng khi soạn đơn: mỗi yêu cầu một dòng có đánh số; yêu cầu về tiền phải có con số và cách tính; yêu cầu về tài sản phải mô tả đúng như giấy tờ.
Đòi nợ
“1. Buộc ông … trả cho tôi 300.000.000 đồng nợ gốc theo Giấy vay tiền ngày …; 2. Buộc ông … trả lãi chậm trả từ ngày … đến ngày xét xử sơ thẩm theo mức …%/năm, tạm tính là … đồng.”
Tranh chấp hợp đồng
“1. Buộc Công ty … thanh toán … đồng tiền hàng còn thiếu theo Hợp đồng số …; 2. Buộc Công ty … trả tiền phạt vi phạm … đồng theo Điều … của hợp đồng.”
Bồi thường thiệt hại
“1. Buộc ông … bồi thường chi phí điều trị … đồng, thu nhập bị mất … đồng theo các hóa đơn, chứng từ kèm theo; 2. Buộc ông … bồi thường tổn thất tinh thần … đồng.”
Phần trình bày sự việc đặt trước các yêu cầu, viết theo trình tự thời gian, mỗi sự kiện gắn với một tài liệu trong danh mục. Đơn dài hai, ba trang là đủ cho phần lớn vụ việc. Với vụ ly hôn, cách viết có điểm riêng, anh chị xem mẫu đơn ly hôn đơn phương; với vụ đòi nợ cá nhân, xem thêm bài vay tiền không trả có bị đi tù không để xác định đúng hướng xử lý.
Góc nhìn luật sư
Lỗi tôi sửa nhiều nhất trong đơn do khách tự viết là yêu cầu kiểu “đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật”. Câu này không cho Tòa án biết anh chị muốn gì. Hãy viết ra đúng điều mình muốn nhận được ở cuối vụ kiện: bao nhiêu tiền, tài sản nào, từ ai, rồi dựng phần trình bày và chứng cứ quanh yêu cầu đó.
Tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn
Kèm theo đơn phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích hợp pháp bị xâm phạm. Vì lý do khách quan chưa nộp đủ thì nộp trước tài liệu hiện có, phần còn lại bổ sung trong quá trình giải quyết (khoản 5 Điều 189).
- Giấy tờ về chủ thểBản sao có chứng thực thẻ căn cước của người khởi kiện; với doanh nghiệp là giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp và giấy tờ của người đại diện.
- Chứng cứ về quan hệ tranh chấpHợp đồng, giấy vay tiền, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, biên bản giao nhận, hóa đơn, sao kê ngân hàng.
- Chứng cứ về vi phạm và thiệt hạiThư yêu cầu thanh toán, tin nhắn, thư điện tử, hình ảnh, biên bản làm việc, chứng từ chi phí.
- Tài liệu về điều kiện khởi kiệnVí dụ biên bản hòa giải không thành tại Ủy ban nhân dân cấp xã đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất.
- Văn bản ủy quyềnNếu người khác thay mặt tham gia tố tụng; riêng việc ly hôn thì không được ủy quyền. Xem bài giấy ủy quyền cho luật sư.
Nộp đơn ở Tòa án nào
Từ 01/7/2025, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm hầu hết tranh chấp dân sự, hôn nhân gia đình, kinh doanh thương mại, lao động (Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025). Việc chọn tòa cụ thể theo Điều 39 và Điều 40.
| Trường hợp | Tòa án có thẩm quyền |
|---|---|
| Nguyên tắc chung | Nơi bị đơn cư trú, làm việc (cá nhân) hoặc có trụ sở (tổ chức). |
| Hai bên thỏa thuận bằng văn bản | Nơi nguyên đơn cư trú, làm việc hoặc có trụ sở. |
| Đối tượng tranh chấp là bất động sản | Chỉ Tòa án nơi có bất động sản. |
| Không biết nơi cư trú, trụ sở của bị đơn | Nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản. |
| Tranh chấp phát sinh từ hợp đồng | Nguyên đơn có thể chọn Tòa án nơi hợp đồng được thực hiện. |
Cách xác định cụ thể tại Thành phố Hồ Chí Minh có trong bài nộp đơn khởi kiện tại TP.HCM và danh bạ Tòa án nhân dân khu vực; phạm vi việc mà tòa khu vực giải quyết xem bài thẩm quyền của Tòa án nhân dân khu vực. Khi được quyền chọn giữa nhiều tòa, anh chị dùng mẫu đơn lựa chọn Tòa án.
Ba cách nộp đơn và ngày khởi kiện
| Cách nộp | Ngày khởi kiện được tính |
|---|---|
| Nộp trực tiếp tại Tòa án | Ngày đương sự nộp đơn. |
| Gửi qua dịch vụ bưu chính | Ngày ghi trên dấu của tổ chức dịch vụ bưu chính nơi gửi. |
| Gửi trực tuyến | Ngày gửi đơn qua hệ thống. Thủ tục trên môi trường số theo Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐTP ngày 15/01/2026 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, cần tài khoản định danh điện tử. |
Ngày khởi kiện quan trọng khi vụ việc sắp hết thời hiệu. Anh chị kiểm tra trước thời hiệu khởi kiện của loại tranh chấp mình đang gặp, và giữ lại giấy xác nhận đã nhận đơn hoặc phiếu gửi bưu điện.
Sau khi nộp: xử lý đơn, tạm ứng án phí, thụ lý
| Bước | Thời hạn | Căn cứ |
|---|---|---|
| Phân công Thẩm phán xem xét đơn | 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đơn | Điều 191 |
| Thẩm phán xem xét đơn | 05 ngày làm việc: yêu cầu sửa đổi, bổ sung; thụ lý; chuyển đơn; hoặc trả lại đơn | Điều 191 |
| Sửa đổi, bổ sung đơn | Theo thời hạn Thẩm phán ấn định, không quá 01 tháng; đặc biệt gia hạn không quá 15 ngày | Điều 193 |
| Nộp tạm ứng án phí | 07 ngày kể từ ngày nhận giấy báo; nộp biên lai cho Tòa án | Điều 195 |
| Thông báo thụ lý | 03 ngày làm việc kể từ ngày thụ lý; bị đơn có 15 ngày nộp ý kiến | Điều 196, 199 |
| Chuẩn bị xét xử | 04 tháng với vụ dân sự, hôn nhân gia đình (gia hạn không quá 02 tháng); 02 tháng với vụ kinh doanh thương mại, lao động (gia hạn không quá 01 tháng) | Điều 203 |
Tạm ứng án phí sơ thẩm đối với tranh chấp không có giá ngạch là 300.000 đồng (vụ kinh doanh thương mại là 3.000.000 đồng); tranh chấp có giá ngạch thì tạm ứng bằng 50% mức án phí tính trên giá trị tài sản yêu cầu, theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Anh chị nhập số tiền tranh chấp vào công cụ tính án phí để biết trước khoản phải nộp.
Khi nào đơn bị trả lại và cách xử lý
Theo khoản 1 Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự, Thẩm phán trả lại đơn trong các trường hợp như: người khởi kiện không có quyền khởi kiện; chưa đủ điều kiện khởi kiện; vụ việc đã được giải quyết bằng bản án, quyết định có hiệu lực; không thuộc thẩm quyền của Tòa án; không sửa đổi, bổ sung đơn theo yêu cầu; hết thời hạn mà không nộp biên lai tạm ứng án phí.
Bị trả lại đơn, người khởi kiện có 10 ngày để khiếu nại với Tòa án đã trả đơn (Điều 194). Phần lớn trường hợp nên khắc phục lý do bị trả rồi nộp lại: bổ sung biên bản hòa giải, sửa tên Tòa án, làm rõ địa chỉ bị đơn. Nếu sau khi nộp mà hai bên đã tự giải quyết xong, anh chị dùng mẫu đơn xin rút đơn khởi kiện.
Với tranh chấp có giá trị lớn, nhiều bên liên quan hoặc chứng cứ nằm ở bên kia, việc soạn đơn nên đi cùng việc lập kế hoạch thu thập chứng cứ ngay từ đầu. Phạm vi công việc luật sư nhận được nêu tại trang luật sư tranh tụng.
Câu hỏi thường gặp về mẫu đơn khởi kiện
Mẫu đơn khởi kiện mới nhất năm 2026 là mẫu nào?
Là Mẫu số 23-DS ban hành kèm Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP ngày 13/01/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Nội dung mẫu không đổi; điểm cần cập nhật là ghi tên Tòa án nhân dân khu vực thay cho Tòa án nhân dân cấp huyện.
Đơn khởi kiện viết tay có được không?
Được. Luật chỉ quy định nội dung bắt buộc tại khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự, không bắt buộc đánh máy. Đơn viết tay cần rõ ràng, không tẩy xóa và có chữ ký hoặc dấu điểm chỉ của người khởi kiện.
Có được nhờ người khác viết và ký đơn khởi kiện thay không?
Được nhờ người khác viết hộ, nhưng người khởi kiện là cá nhân phải tự ký hoặc điểm chỉ. Người không thể tự ký thì phải có người làm chứng ký xác nhận. Người đại diện hợp pháp ký thay trong trường hợp người khởi kiện chưa thành niên hoặc mất năng lực hành vi dân sự.
Nộp đơn khởi kiện trực tuyến ở đâu?
Qua hệ thống dịch vụ công của Tòa án hoặc Cổng Dịch vụ công quốc gia, đăng nhập bằng tài khoản định danh điện tử, theo Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐTP. Sau khi gửi, Tòa án thông báo kết quả tiếp nhận qua chính hệ thống này.
Tạm ứng án phí bao nhiêu và nộp khi nào?
Tranh chấp không có giá ngạch tạm ứng 300.000 đồng; có giá ngạch thì bằng 50% án phí tính trên giá trị yêu cầu. Thời hạn nộp là 07 ngày kể từ ngày nhận giấy báo của Tòa án, nộp tại cơ quan thi hành án dân sự và đưa biên lai cho Tòa án.
Bị trả lại đơn khởi kiện thì làm gì?
Đọc kỹ lý do ghi trong thông báo trả lại đơn. Nếu lý do khắc phục được thì bổ sung rồi nộp lại; nếu cho rằng việc trả đơn không đúng, anh chị khiếu nại trong 10 ngày kể từ ngày nhận văn bản trả lại đơn theo Điều 194 Bộ luật Tố tụng dân sự.
Căn cứ pháp lý
- Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội, sửa đổi, bổ sung gần nhất bởi Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 (Văn bản hợp nhất số 21/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 của Văn phòng Quốc hội): Điều 35, 39, 40, 189 đến 196, 199, 203.
- Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP ngày 13/01/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành một số biểu mẫu trong tố tụng dân sự (Mẫu số 23-DS).
- Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐTP ngày 15/01/2026 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn thủ tục tố tụng và hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân.
- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án.
Cần luật sư đọc lại đơn khởi kiện trước khi nộp?
Anh chị gửi bản nháp đơn và danh mục tài liệu qua Zalo. Tôi xem yêu cầu đã rõ chưa, nộp đúng Tòa án chưa, còn thiếu chứng cứ gì và tạm ứng án phí khoảng bao nhiêu, rồi trao đổi lại qua điện thoại.
Luật sư Bùi Khắc Long – Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Luật TNHH Duy Minh, số 35 đường Dương Văn An, phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh. Hơn 15 năm công tác pháp luật, trong đó có dân sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình và tố tụng. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →
Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật theo quy định đang có hiệu lực. Văn bản pháp luật và tên đơn vị hành chính có thể thay đổi; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ.
