Mẫu đơn ly hôn không phải một tờ giấy duy nhất: thuận tình thì hai vợ chồng cùng làm đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn, bên kia không đồng ý thì làm đơn khởi kiện. Dưới đây là cách viết đơn ly hôn cho cả hai trường hợp: đơn cần đầu mục nào, nộp ở đâu, kèm giấy tờ gì, án phí bao nhiêu.
Tóm tắt nhanh
- Hai loại đơn: thuận tình dùng đơn yêu cầu (khoản 2 Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự), đơn phương dùng đơn khởi kiện (khoản 4 Điều 189).
- Nộp ở đâu: đơn phương nộp nơi bị đơn cư trú; thuận tình nơi một trong hai bên cư trú; tranh chấp nhà, đất nơi có bất động sản.
- Tiền nộp: lệ phí thuận tình và án phí ly hôn đơn phương đều 300.000 đồng nếu không chia tài sản.
- Không được ủy quyền: việc ly hôn phải tự mình tham gia tố tụng (khoản 4 Điều 85).
1. Thuận tình và đơn phương khác nhau thế nào
Yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn là một việc dân sự (khoản 2 Điều 29 Bộ luật Tố tụng dân sự): Tòa án mở phiên họp và ra quyết định có hiệu lực ngay. Ly hôn có tranh chấp là một tranh chấp (khoản 1 Điều 28): Tòa án thụ lý vụ án, hòa giải rồi xét xử bằng bản án, bản án có hiệu lực khi hết hạn kháng cáo. Khác biệt đó quyết định tên đơn, mẫu đơn, ai ký, nộp ở đâu và nộp loại tiền nào.
Vợ, chồng hoặc cả hai đều có quyền yêu cầu ly hôn (khoản 1 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình). Nhưng chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi (khoản 3 Điều 51). Cha, mẹ, người thân thích được yêu cầu thay khi một bên không thể nhận thức, làm chủ hành vi và là nạn nhân bạo lực gia đình (khoản 2 Điều 51).
2. Cách viết đơn ly hôn thuận tình
Tòa án công nhận thuận tình ly hôn khi hai bên thật sự tự nguyện và đã thỏa thuận về tài sản, về việc nuôi con, bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con (Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình). Mẫu thường dùng là Mẫu số 01-VDS ban hành kèm theo Nghị quyết số 04/2018/NQ-HĐTP ngày 09/8/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; tự soạn cũng được, miễn đủ đầu mục tại khoản 2 Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự:
| Đầu mục bắt buộc | Ghi gì, tránh gì |
|---|---|
| Tên Tòa án có thẩm quyền | Ghi tên hiện hành, ví dụ “Tòa án nhân dân khu vực 2 – Thành phố Hồ Chí Minh”; tránh chép chú thích in trong mẫu, vì phần đó còn ghi theo Tòa án nhân dân cấp huyện cũ. |
| Thông tin người yêu cầu | Cả vợ và chồng: họ tên, năm sinh, số thẻ căn cước, nơi cư trú, số điện thoại; nơi ở thực tế khác thường trú thì ghi cả hai địa chỉ. |
| Vấn đề yêu cầu giải quyết, lý do và căn cứ | Tách thành ba yêu cầu: công nhận thuận tình ly hôn; công nhận thỏa thuận về con; công nhận thỏa thuận về tài sản, hoặc ghi “không yêu cầu chia tài sản chung”. Kèm câu căn cứ: kết hôn ngày nào, ở đâu, thống nhất chấm dứt từ khi nào; tránh kể dài mâu thuẫn. |
| Ngày làm đơn, người có liên quan, ký tên | Ghi ngày ký; nêu tài sản đang thế chấp hoặc đứng tên chung. Cả hai người phải ký hoặc điểm chỉ (khoản 2 Điều 396); thiếu một chữ ký thì không còn là đơn thuận tình. |
Phần về con ghi cho từng con: họ tên, ngày sinh, ai trực tiếp nuôi, mức và phương thức cấp dưỡng; thống nhất không cấp dưỡng thì viết thẳng, không bỏ trống. Hai giới hạn khiến thỏa thuận có thể không được công nhận: con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi trừ khi mẹ không đủ điều kiện, và con từ đủ 07 tuổi trở lên phải được xem xét nguyện vọng (khoản 2, 3 Điều 81). Phần tài sản gọn nhất là ghi “hai bên đã tự thỏa thuận, không yêu cầu Tòa án giải quyết về tài sản chung”: Tòa án không phải định giá và anh chị không chịu án phí phần này. Muốn Tòa án công nhận thỏa thuận thì liệt kê tài sản đúng như giấy tờ, ghi rõ ai nhận gì và ai thanh toán chênh lệch; nợ chung cũng nên ghi (Điều 60).
3. Cách viết đơn ly hôn đơn phương
Đây là đơn khởi kiện theo đúng nghĩa tố tụng; mẫu thường dùng là Mẫu số 23-DS ban hành kèm theo Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP ngày 13/01/2017 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao. Chín đầu mục bắt buộc ở khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự; ngoài ngày làm đơn và tên Tòa án nhận đơn, cần chú ý:
- Nguyên đơn, bị đơn, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan: họ tên, nơi cư trú, nơi làm việc, số điện thoại. Không rõ nơi ở của bị đơn thì ghi nơi cư trú cuối cùng (điểm đ khoản 4 Điều 189).
- Vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết: đánh số từng yêu cầu — xin ly hôn; giao con cho ai nuôi, mức cấp dưỡng; chia tài sản; nợ chung. Việc chưa cần giải quyết thì ghi “không yêu cầu”.
- Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo — đầu mục bị bỏ sót nhiều nhất: liệt kê có số thứ tự, ghi rõ bản chính hay bản sao.
- Ký tên hoặc điểm chỉ ở cuối đơn; người không thể tự ký thì nhờ làm hộ, có người làm chứng ký xác nhận.
Phần lý do ly hôn là chỗ nhiều người viết dài mà vẫn không đủ. Căn cứ không phải “hết tình cảm”, mà là bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ của vợ, chồng, làm hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích của hôn nhân không đạt được (khoản 1 Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình). Nên viết theo trình tự thời gian, bám sự kiện, giọng trung tính: “Từ tháng 3/2024, bị đơn không còn ở cùng nhà và không đóng góp chi phí sinh hoạt” là câu dùng được, “bị đơn vô tâm” thì không.
Yêu cầu về con nêu người trực tiếp nuôi, điều kiện chăm sóc thực tế và mức cấp dưỡng theo tháng; yêu cầu về tài sản, nợ chung thì liệt kê theo giấy tờ và nêu phương án chia. Tòa án chia theo nguyên tắc chia đôi, có tính đến hoàn cảnh gia đình, công sức đóng góp (lao động trong gia đình được coi như lao động có thu nhập) và lỗi của mỗi bên (khoản 2 Điều 59); không chứng minh được là tài sản riêng thì coi là tài sản chung (Điều 33).

4. Giấy tờ kèm theo đơn
Kèm theo đơn khởi kiện phải có tài liệu, chứng cứ chứng minh quyền, lợi ích bị xâm phạm; chưa đủ vì lý do khách quan thì nộp tài liệu hiện có rồi bổ sung theo yêu cầu (khoản 5 Điều 189). Với đơn yêu cầu thuận tình, tài liệu phải chứng minh thỏa thuận là có căn cứ và hợp pháp (Điều 362, 396). Thường gồm: giấy chứng nhận kết hôn (mất bản chính thì xin trích lục tại cơ quan đăng ký hộ tịch); bản sao thẻ căn cước có chứng thực; giấy xác nhận thông tin về cư trú; giấy khai sinh của con; giấy tờ tài sản, nợ chung.
Giấy tờ cấp trước khi sắp xếp lại bộ máy mà còn thời hạn thì tiếp tục được sử dụng, không ai được yêu cầu anh chị cấp đổi, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác (Điều 10 Nghị quyết số 190/2025/QH15). Điều phải sửa là trong đơn: tên Tòa án và địa chỉ các bên ghi theo đơn vị hành chính hiện tại.
5. Nộp ở đâu, cách nào, mất bao lâu
Từ 01/7/2025, cấp sơ thẩm là Tòa án nhân dân khu vực, giải quyết các tranh chấp tại Điều 28 và các yêu cầu tại Điều 29 Bộ luật Tố tụng dân sự, gồm toàn bộ việc ly hôn (Điều 35, sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15); nơi có tòa chuyên trách thì do Tòa Gia đình và người chưa thành niên giải quyết (khoản 4 Điều 36). Trụ sở có thể điều chỉnh — xem danh bạ 19 Tòa án nhân dân khu vực tại TP.HCM.
- Đơn phương: nơi bị đơn cư trú, làm việc; hai bên có thể thỏa thuận bằng văn bản chọn nơi nguyên đơn cư trú; tranh chấp bất động sản thì chỉ Tòa án nơi có bất động sản (điểm a, b, c khoản 1 Điều 39). Không biết bị đơn ở đâu thì nguyên đơn được chọn nơi bị đơn cư trú cuối cùng hoặc nơi có tài sản (khoản 1 Điều 40).
- Thuận tình: nơi một trong hai bên cư trú, làm việc (điểm h khoản 2 Điều 39).
Điều 190 cho ba cách gửi đơn: nộp trực tiếp, gửi qua dịch vụ bưu chính (ngày khởi kiện tính theo dấu bưu chính), hoặc gửi trực tuyến qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án nếu có. Từ 01/3/2026, Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐTP ngày 15/01/2026 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đưa 09 nhóm thủ tục lên môi trường số, trong đó có nộp đơn qua Hệ thống dịch vụ công Tòa án, cần tài khoản định danh điện tử.
| Mốc | Nội dung |
|---|---|
| Xử lý đơn, thụ lý | 03 ngày làm việc phân công Thẩm phán; 05 ngày làm việc để Thẩm phán yêu cầu sửa đổi, bổ sung, thụ lý, chuyển hoặc trả lại đơn (Điều 191, 363). Sau đó 07 ngày để nộp tạm ứng án phí và biên lai (Điều 195), việc dân sự nộp lệ phí trong 05 ngày làm việc. Tòa án thông báo thụ lý trong 03 ngày làm việc; bị đơn có 15 ngày nộp ý kiến (Điều 196, 199). |
| 01 tháng (thuận tình) | Chuẩn bị xét đơn; kéo dài không quá 01 tháng nếu chờ giám định, định giá; phiên họp mở trong 15 ngày kể từ quyết định mở phiên họp (Điều 366). |
| 04 tháng (đơn phương) | Chuẩn bị xét xử, gia hạn không quá 02 tháng; phiên tòa mở trong 01 tháng kể từ quyết định đưa vụ án ra xét xử, có lý do chính đáng thì 02 tháng (Điều 203). |
| Hiệu lực | Quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực ngay, không bị kháng cáo, kháng nghị phúc thẩm (Điều 213, 371). Bản án sơ thẩm có hiệu lực khi hết hạn kháng cáo 15 ngày và hạn kháng nghị của Viện kiểm sát (Điều 273 – 282); hôn nhân chấm dứt từ ngày đó (Điều 57 Luật Hôn nhân và gia đình). |
Cả hai thủ tục đều có hòa giải; vụ án chỉ miễn hòa giải trong bốn trường hợp tại Điều 207, trong đó có việc một đương sự đề nghị không hòa giải. Xem thêm sau ly hôn bao lâu thì có quyết định.
6. Án phí, lệ phí và ai phải nộp
Mức thu theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; án phí và tạm ứng do cơ quan thi hành án dân sự thu (Điều 10).
| Trường hợp | Mức và người chịu |
|---|---|
| Thuận tình ly hôn | Lệ phí 300.000 đồng; vợ chồng thỏa thuận người nộp, không thỏa thuận được thì mỗi người 50% (Điều 36, 37). |
| Đơn phương, không chia tài sản | Án phí không có giá ngạch 300.000 đồng, nguyên đơn chịu, không phụ thuộc kết quả (điểm a khoản 5 Điều 27). |
| Có yêu cầu chia tài sản | Mỗi bên chịu thêm án phí có giá ngạch theo giá trị phần mình được chia: trên 6 triệu đến 400 triệu đồng là 5%, bậc cao hơn theo Danh mục (điểm b khoản 5 Điều 27); tạm ứng bằng 50% án phí dự tính (Điều 7). |
| Thỏa thuận được về tài sản | Thỏa thuận trước khi Tòa án hòa giải thì không chịu án phí phần này; sau hòa giải, trước khi mở phiên tòa thì chịu 50% (điểm d, đ khoản 5 Điều 27, khoản 7 Điều 26). |
Được miễn án phí, lệ phí: người yêu cầu cấp dưỡng, trẻ em, hộ nghèo, người cao tuổi, người khuyết tật, người có công; giảm 50% khi bất khả kháng, có xác nhận của Ủy ban nhân dân cấp xã (Điều 12, 13). Ước tính trước bằng công cụ tính án phí Tòa án; nộp tạm ứng trong tuần đầu kể từ ngày nhận giấy báo, vì quá hạn là căn cứ trả lại đơn (điểm d khoản 1 Điều 192).
7. Lỗi khiến đơn bị trả lại
Thiếu nội dung tại khoản 4 Điều 189 thì Thẩm phán thông báo bằng văn bản để sửa đổi, bổ sung trong thời hạn không quá 01 tháng, đặc biệt thì gia hạn không quá 15 ngày; không sửa là bị trả lại đơn (Điều 193). Trả lại đơn ngay thuộc khoản 1 Điều 192, như không thuộc thẩm quyền hoặc không nộp biên lai tạm ứng án phí.
Những lỗi gặp nhiều nhất
- Chọn sai loại đơn: điền mẫu thuận tình khi bên kia không đồng ý.
- Sai Tòa án: nộp nơi mình cư trú thay vì nơi bị đơn, hoặc tranh chấp nhà, đất mà không nộp nơi có bất động sản.
- Lý do ly hôn chỉ có kết luận, không mốc thời gian.
- Không đánh số yêu cầu; thiếu danh mục tài liệu.
- Thiếu chữ ký của một bên trong đơn thuận tình; ghi tên Tòa án theo mẫu in sẵn (Tòa án nhân dân cấp huyện cũ).
- Tên, địa chỉ lệch với thẻ căn cước hoặc giấy xác nhận thông tin về cư trú.
Đơn bị trả lại không phải hết đường: anh chị có 10 ngày khiếu nại với Tòa án đã trả đơn, không đồng ý thì khiếu nại tiếp với Chánh án Tòa án trên một cấp trực tiếp và quyết định đó là cuối cùng (Điều 194, sửa đổi bởi điểm a khoản 10 Điều 1 Luật số 85/2025/QH15); yêu cầu ly hôn bị bác thì vẫn được khởi kiện lại (khoản 3 Điều 192). Vướng phần tài sản mà bên kia không hợp tác, xem thêm hướng xử lý khi một bên không chịu chia tài sản.
8. Câu hỏi thường gặp
Mẫu đơn ly hôn lấy ở đâu cho đúng?
Lấy tại bộ phận tiếp nhận đơn hoặc cổng thông tin điện tử của Tòa án nơi dự định nộp: thuận tình dùng Mẫu số 01-VDS (Nghị quyết số 04/2018/NQ-HĐTP), đơn phương dùng Mẫu số 23-DS (Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP).
Đơn ly hôn viết tay có được không?
Được. Luật quy định nội dung bắt buộc của đơn, không bắt buộc đánh máy; cần đủ đầu mục tại khoản 4 Điều 189 hoặc khoản 2 Điều 362 Bộ luật Tố tụng dân sự và có chữ ký hoặc dấu điểm chỉ.
Ly hôn thuận tình thì nộp đơn ở Tòa án nào?
Tòa án nhân dân khu vực nơi một trong hai bên cư trú hoặc làm việc (điểm h khoản 2 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự); đơn phương thì nộp tại nơi bị đơn cư trú.
Chồng có được yêu cầu ly hôn khi vợ đang nuôi con nhỏ không?
Không, nếu vợ đang có thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi (khoản 3 Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình); người vợ vẫn có quyền yêu cầu.
Con bao nhiêu tuổi thì Tòa án hỏi ý kiến về việc ở với ai?
Từ đủ 07 tuổi trở lên (khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình; khoản 3 Điều 208 Bộ luật Tố tụng dân sự). Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ nuôi.
Án phí, lệ phí ly hôn hết bao nhiêu?
Thuận tình: lệ phí 300.000 đồng, mỗi bên 50% nếu không thỏa thuận khác. Đơn phương không chia tài sản: án phí 300.000 đồng do nguyên đơn chịu; có chia tài sản thì mỗi bên chịu thêm theo phần được chia.
Căn cứ pháp lý và nguồn đã đối chiếu
- Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 ngày 19/6/2014 của Quốc hội, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 81/2025/QH15 ngày 24/6/2025 — Văn bản hợp nhất số 121/VBHN-VPQH ngày 27/8/2025 của Văn phòng Quốc hội: Điều 33, 51, 55 – 60, 81.
- Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội, sửa đổi, bổ sung nhiều lần, gần nhất bởi Luật số 85/2025/QH15 ngày 25/6/2025 (bỏ Tòa án nhân dân cấp huyện cũ, lập Tòa án nhân dân khu vực) — Văn bản hợp nhất số 99/VBHN-VPQH ngày 26/8/2025: Điều 28, 29, 35, 36, 39, 40, 85, 189 – 196, 199, 203 – 213, 273 – 282, 362 – 371, 396, 397.
- Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án: Điều 7, 10, 12, 13, 17, 26, 27, 36, 37 và Danh mục; Công báo ngày 05/11/2026 chưa ghi nhận văn bản sửa đổi.
- Nghị quyết số 01/2017/NQ-HĐTP ngày 13/01/2017 (Mẫu số 23-DS), Nghị quyết số 04/2018/NQ-HĐTP ngày 09/8/2018 (Mẫu số 01-VDS) và Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐTP ngày 15/01/2026 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao; Điều 10 Nghị quyết số 190/2025/QH15. Hiệu lực hiện tại của hai nghị quyết về biểu mẫu chưa kiểm được trên nguồn chính thức.
Cần người đọc lại đơn trước khi nộp?
Anh chị gửi trước bản nháp đơn, giấy chứng nhận kết hôn, giấy khai sinh của con và giấy tờ tài sản nếu có yêu cầu chia. Tôi xem đơn đủ đầu mục chưa, nộp Tòa án nào, tạm ứng bao nhiêu, rồi trao đổi qua điện thoại hoặc Zalo, không tính phí. Việc soạn đơn và tham gia tố tụng theo hợp đồng dịch vụ pháp lý, báo phí trước; xem thêm dịch vụ luật sư ly hôn và luật sư tại TP.HCM.

Luật sư Bùi Khắc Long – Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Luật TNHH Duy Minh, Số 35 đường Dương Văn An, phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh. Hơn 15 năm công tác pháp luật về dân sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình và tố tụng. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →
Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật theo Văn bản hợp nhất số 121/VBHN-VPQH, Văn bản hợp nhất số 99/VBHN-VPQH và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14. Biểu mẫu và cách tiếp nhận đơn của từng Tòa án có thể thay đổi; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ. Gửi yêu cầu tư vấn.






