Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Công ty Luật TNHH Duy Minh
ĐOÀN LUẬT SƯ TP. HỒ CHÍ MINH
CÔNG TY LUẬT TNHH DUY MINH

Luật sư bào chữa vụ án ma túy: việc cần làm từ giờ đầu và mức án theo luật mới

Luật sư bào chữa vụ án ma túy – Luật sư Bùi Khắc Long, Công ty Luật TNHH Duy Minh
NỘI DUNG

Luật sư bào chữa vụ án ma túy nên có mặt càng sớm càng tốt, vì những giờ đầu sau khi bị bắt là lúc lời khai đầu tiên được ghi, tang vật được niêm phong và mục đích giữ ma túy bắt đầu được xác định. Ba yếu tố này quyết định người bị bắt bị xử về tội tàng trữ, vận chuyển hay mua bán, và rơi vào khung hình phạt nào.

Bài viết giải thích gia đình cần làm gì ngay, luật sư được tham gia từ khi nào, mức án các tội phạm về ma túy theo Bộ luật Hình sự đã được sửa đổi bởi Luật số 86/2025/QH15 (hiệu lực từ ngày 01/7/2025) và những điểm luật sư thường rà soát trong hồ sơ.

Nội dung do Luật sư Bùi Khắc Long, Giám đốc Công ty Luật TNHH Duy Minh (Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh), biên soạn theo các văn bản đang có hiệu lực. Trước khi hành nghề luật sư, Luật sư Long từng công tác tại Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An.

Tóm tắt nhanh

  • Luật sư được tham gia từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan điều tra hoặc từ khi có quyết định tạm giữ; trong 24 giờ kể từ khi nhận đủ giấy tờ, cơ quan tố tụng phải vào sổ đăng ký bào chữa (Điều 74, Điều 78 Bộ luật Tố tụng hình sự).
  • Từ ngày 01/7/2025, khung cơ bản của tội tàng trữ trái phép chất ma túy là phạt tù 03–05 năm; tội vận chuyển và tội mua bán là 03–07 năm.
  • Tội vận chuyển trái phép chất ma túy không còn hình phạt tử hình. Tội mua bán, sản xuất chỉ còn tử hình ở khoản 5, ví dụ heroin, methamphetamine từ 03 kilôgam trở lên.
  • Người bị bắt không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình; hỏi cung tại trụ sở cơ quan điều tra, cơ sở giam giữ phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh.
  • Hành vi xảy ra trước ngày 01/7/2025 vẫn áp dụng khung cũ nếu khung mới nặng hơn.
  • Với tội có mức cao nhất của khung là 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình, nếu gia đình không mời luật sư thì cơ quan tố tụng phải chỉ định người bào chữa (Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự).

1. Luật sư bào chữa vụ án ma túy làm gì, vì sao cần ngay từ đầu

Vụ án ma túy thường có ít người làm chứng. Chứng cứ buộc tội chủ yếu là biên bản bắt người phạm tội quả tang, biên bản khám xét và thu giữ, niêm phong tang vật, kết luận giám định, lời khai và dữ liệu trong điện thoại. Phần lớn các tài liệu này được lập trong vài ngày đầu; sai sót ở giai đoạn đó rất khó sửa ở phiên tòa.

Ranh giới giữa các tội danh nằm ở mục đích. Cùng 3 gam methamphetamine, nếu giữ để sử dụng thì thuộc khoản 1 Điều 249 Bộ luật Hình sự (03–05 năm); nếu bị xác định là để bán thì thuộc khoản 1 Điều 251 (03–07 năm), và chỉ cần chứng minh đã bán cho từ 02 người trở lên là đủ chuyển sang khoản 2 với mức phạt tù 07–15 năm. Vì vậy, mỗi câu trả lời trong buổi lấy lời khai đầu tiên đều có hệ quả pháp lý.

Người bào chữa không làm thay đổi sự thật khách quan. Việc của luật sư là bảo đảm vụ án được giải quyết đúng tội danh, đúng khung hình phạt và có đủ các tình tiết có lợi cho thân chủ:

  • Giải thích quyền và nghĩa vụ trước khi thân chủ trình bày lời khai; có mặt khi lấy lời khai, hỏi cung, đối chất.
  • Kiểm tra tính hợp pháp của biên bản bắt, khám xét, thu giữ, niêm phong và kết luận giám định; đề nghị giám định bổ sung, giám định lại khi có căn cứ.
  • Thu thập, đưa ra chứng cứ có lợi; đề nghị thay đổi biện pháp tạm giam khi đủ điều kiện.
  • Nghiên cứu hồ sơ khi kết thúc điều tra, tranh luận tại phiên tòa, soạn kháng cáo nếu bản án chưa đúng.

2. Người thân bị bắt vì ma túy: 6 việc gia đình nên làm trong 24 giờ đầu

  1. Xác định nơi đang giữ và cơ quan thụ lýCơ quan bắt người phải thông báo ngay cho gia đình (Điều 116 Bộ luật Tố tụng hình sự). Từ ngày 01/3/2025 không còn Công an cấp huyện; vụ án ma túy do Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp tỉnh hoặc Bộ Công an thụ lý, Công an cấp xã tiếp nhận tin báo ban đầu. Ghi lại họ tên, thời điểm bị bắt và số quyết định tạm giữ nếu có.
  2. Mời luật sư, ký giấy yêu cầu luật sưNgười thân thích có quyền lựa chọn người bào chữa cho người bị bắt (khoản 1 Điều 75). Gia đình ký giấy yêu cầu luật sư để luật sư đăng ký bào chữa ngay.
  3. Để luật sư đăng ký bào chữaHồ sơ gồm thẻ luật sư (kèm bản sao có chứng thực) và giấy yêu cầu luật sư. Trong 24 giờ kể từ khi nhận đủ giấy tờ, cơ quan tố tụng phải vào sổ đăng ký bào chữa và gửi thông báo cho luật sư, cơ sở giam giữ (Điều 78).
  4. Không khai thay, không nhờ người “chạy án”Không đưa tiền cho người tự nhận quen biết cán bộ: việc này có thể bị xử lý về tội đưa hối lộ (Điều 364 Bộ luật Hình sự) và không giúp gì cho người thân. Không xóa tin nhắn, không cất giấu đồ vật liên quan đến vụ việc.
  5. Chuẩn bị giấy tờ nhân thân, tình tiết giảm nhẹCăn cước, giấy khai sinh (xác định tuổi khi phạm tội), giấy xác nhận thông tin về cư trú; giấy khen, huân chương, giấy tờ gia đình có công; hồ sơ bệnh án, nhất là bệnh tâm thần; giấy tờ chứng minh hoàn cảnh khó khăn, là lao động chính.
  6. Gửi đồ và thăm gặp đúng quy địnhNgười bị tạm giữ được gặp thân nhân 01 lần trong thời gian tạm giữ và 01 lần trong mỗi lần gia hạn; người bị tạm giam được gặp 01 lần trong 01 tháng, mỗi lần không quá 01 giờ. Gặp thêm phải được cơ quan đang thụ lý vụ án đồng ý (Điều 22 Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú).
Người thân bị bắt vì ma túy: 6 việc gia đình nên làm ngay khi cần luật sư bào chữa vụ án ma túy
Sáu việc gia đình nên làm trong 24 giờ đầu khi người thân bị bắt vì ma túy.

Hướng dẫn chung cho mọi loại vụ án, không riêng ma túy: người thân bị bắt, tạm giữ: gia đình cần làm gì.

3. Luật sư được gặp người bị bắt khi nào và có những quyền gì

Thời điểm tham gia. Theo Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự, người bào chữa tham gia tố tụng từ khi khởi tố bị can. Trường hợp bắt, tạm giữ người, luật sư được tham gia từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan điều tra (hoặc cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra) hoặc từ khi có quyết định tạm giữ. Luật chỉ cho phép lùi thời điểm này đến khi kết thúc điều tra đối với tội xâm phạm an ninh quốc gia; vụ án ma túy không thuộc trường hợp đó.

Quyền của người bào chữa (Điều 73) gồm các nhóm chính:

  • Gặp, hỏi người bị buộc tội; có mặt khi lấy lời khai người bị bắt, người bị tạm giữ, khi hỏi cung bị can và được hỏi sau mỗi lần lấy lời khai, hỏi cung kết thúc.
  • Có mặt trong hoạt động đối chất, nhận dạng; được báo trước thời gian, địa điểm lấy lời khai, hỏi cung; xem biên bản các hoạt động có mình tham gia.
  • Đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định; đề nghị thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn; đề nghị giám định bổ sung, giám định lại.
  • Thu thập, đưa ra chứng cứ; đọc, ghi chép, sao chụp hồ sơ từ khi kết thúc điều tra.
  • Hỏi, tranh luận tại phiên tòa; khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng.

Quyền của người bị bắt, bị can. Các điều 58, 59, 60 Bộ luật Tố tụng hình sự quy định người bị bắt, người bị tạm giữ, bị can được trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình là có tội.

Pháp luật Việt Nam không dùng cụm từ “quyền im lặng”; im lặng hoàn toàn cũng không phải lúc nào cũng có lợi, vì thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải là tình tiết giảm nhẹ (điểm s khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự). Luật sư giúp thân chủ cân nhắc trình bày điều gì, vào lúc nào.

Ghi âm, ghi hình. Việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở cơ quan điều tra phải được ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh (khoản 6 Điều 183). Lời nhận tội chỉ được coi là chứng cứ khi phù hợp với các chứng cứ khác và không được dùng làm chứng cứ duy nhất để kết tội (khoản 2 Điều 98).

Luật sư chỉ định. Nếu người bị buộc tội và gia đình không mời người bào chữa, cơ quan tố tụng phải chỉ định khi bị can, bị cáo bị truy cứu về tội có mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình; khi người bị buộc tội có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa, có nhược điểm về tâm thần hoặc là người dưới 18 tuổi (Điều 76). Từ ngày 01/01/2026, người dưới 18 tuổi phạm tội còn được áp dụng Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15.

4. Mức án các tội phạm về ma túy từ ngày 01/7/2025

Các tội phạm về ma túy nằm tại Chương XX Bộ luật Hình sự, từ Điều 247 đến Điều 259. Luật số 86/2025/QH15 do Quốc hội thông qua ngày 25/6/2025, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, đã viết lại các điều 248, 249, 250, 251, 252, sửa khoản 1 Điều 255 và bổ sung Điều 256a. Bảng dưới đây tóm tắt các tội thường gặp:

ĐiềuTội danhKhung cơ bản (khoản 1)Mức cao nhấtThay đổi từ 01/7/2025
248Sản xuất trái phép chất ma túyTù 03–07 nămTù chung thân hoặc tử hình (khoản 5)Khởi điểm từ 02 lên 03 năm; tử hình chỉ còn ở khoản 5
249Tàng trữ trái phép chất ma túyTù 03–05 nămTù 15–20 năm hoặc tù chung thânKhởi điểm từ 01 lên 03 năm
250Vận chuyển trái phép chất ma túyTù 03–07 nămTù 20 năm hoặc tù chung thânBỏ hình phạt tử hình; khởi điểm từ 02 lên 03 năm
251Mua bán trái phép chất ma túyTù 03–07 nămTù chung thân hoặc tử hình (khoản 5)Khởi điểm từ 02 lên 03 năm; tử hình chỉ còn ở khoản 5
252Chiếm đoạt chất ma túyTù 01–05 nămTù 15–20 năm hoặc tù chung thânViết lại cùng nhóm; giữ khung khởi điểm
255Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túyTù 03–07 nămTù 20 năm hoặc tù chung thânKhởi điểm từ 02 lên 03 năm
256Chứa chấp việc sử dụng trái phép chất ma túyTù 02–07 nămTù 07–15 nămKhông thay đổi
256aSử dụng trái phép chất ma túyTù 02–03 nămTù 03–05 năm (tái phạm)Tội mới, áp dụng cho 4 nhóm người luật liệt kê

Ngoài hình phạt tù, người phạm các tội tại Điều 248 đến Điều 252 còn có thể bị phạt tiền từ 05 triệu đến 500 triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 đến 05 năm, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. Danh sách nhóm chất định lượng nặng nhất nay gồm heroin, cocaine, methamphetamine, amphetamine, ketamine, fentanyl, MDMA và XLR-11.

Theo Điều 9 Bộ luật Hình sự, khoản 1 các Điều 249, 250, 251 thuộc loại tội phạm nghiêm trọng, khoản 2 trở lên là rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng. Cách phân loại này quyết định thời hạn điều tra, tạm giam và cả việc người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi có phải chịu trách nhiệm hình sự hay không (khoản 2 Điều 12). Phân tích riêng từng tội: tội mua bán trái phép chất ma túy, tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Hành vi xảy ra trước ngày 01/7/2025

Quy định mới nặng hơn không áp dụng cho hành vi trước ngày 01/7/2025, kể cả khi bị phát hiện hoặc xét xử sau ngày đó: vẫn dùng khung cũ, ví dụ khoản 1 Điều 249 cũ là 01–05 năm, khoản 1 Điều 250, 251 cũ là 02–07 năm (Điều 7 Bộ luật Hình sự; điểm c khoản 1 Điều 4 Luật số 86/2025/QH15).

Ngược lại, quy định có lợi như bỏ tử hình với tội vận chuyển được áp dụng cả cho hành vi trước đó; bản án tử hình về tội vận chuyển chưa thi hành được chuyển thành tù chung thân. Dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đang được Quốc hội khóa XVI xem xét; khi có luật mới, nguyên tắc trên vẫn được áp dụng.

5. Bao nhiêu gam thì bị truy cứu, rơi vào khung nào

Với tội tàng trữ và vận chuyển, khối lượng phải đạt mức tại khoản 1, trừ trường hợp người đó đã bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc đã bị kết án về tội phạm ma túy chưa được xóa án tích mà còn vi phạm. Với tội mua bán, khoản 1 Điều 251 không đặt mức khối lượng tối thiểu: bán dù một lượng rất nhỏ vẫn có thể bị truy cứu. Mốc khối lượng theo các Điều 249, 250, 251:

Loại chấtKhoản 1 (Điều 249, 250)Khoản 2Khoản 3Khoản 4Khoản 5 (Điều 251)
Heroin, cocaine, methamphetamine, amphetamine, ketamine, fentanyl, MDMA, XLR-110,1 g đến dưới 5 g5 g đến dưới 30 g30 g đến dưới 100 gTừ 100 g (Điều 251: đến dưới 3 kg)Từ 3 kg
Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa, cao côca1 g đến dưới 500 g500 g đến dưới 1 kg1 kg đến dưới 5 kgTừ 5 kg (Điều 251: đến dưới 30 kg)Từ 30 kg
Lá côca, lá khát; lá, rễ, thân, cành, hoa, quả cây cần sa1 kg đến dưới 10 kg10 kg đến dưới 25 kg25 kg đến dưới 75 kgTừ 75 kg (Điều 251: đến dưới 150 kg)Từ 150 kg
Chất ma túy khác ở thể rắn1 g đến dưới 20 g20 g đến dưới 100 g100 g đến dưới 300 gTừ 300 g (Điều 251: đến dưới 9 kg)Từ 9 kg
Chất ma túy khác ở thể lỏng10 ml đến dưới 100 ml100 ml đến dưới 250 ml250 ml đến dưới 750 mlTừ 750 ml (Điều 251: đến dưới 22 lít)Từ 22 lít
Mức án tàng trữ, vận chuyển, mua bán heroin, ma túy đá theo khối lượng từ 01/7/2025 theo Điều 249, 250, 251 Bộ luật Hình sự
Khung hình phạt theo khối lượng heroin, methamphetamine và các chất cùng nhóm từ ngày 01/7/2025.

Khoản 2 còn được áp dụng khi có tình tiết định khung, dù khối lượng nhỏ: phạm tội có tổ chức, phạm tội từ 02 lần trở lên, lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc danh nghĩa cơ quan, tổ chức, sử dụng người dưới 16 tuổi vào việc phạm tội, tái phạm nguy hiểm. Với tội mua bán có thêm: bán cho từ 02 người trở lên, bán cho người dưới 16 tuổi, phạm tội qua biên giới. Điều 248 (sản xuất) có mốc riêng với chất ở thể lỏng.

Khối lượng, loại chất được xác định bằng kết luận giám định. Danh mục chất ma túy hiện hành là Nghị định số 28/2026/NĐ-CP ngày 19/01/2026 của Chính phủ (thay Nghị định 57/2022/NĐ-CP và Nghị định 90/2024/NĐ-CP); khi thu giữ từ 02 chất trở lên, việc cộng khối lượng theo Nghị định số 19/2018/NĐ-CP. Dưới mức khoản 1 và chưa từng bị xử lý thì người vi phạm bị xử phạt hành chính và có thể bị quản lý theo Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15 (hiệu lực 01/7/2026). Giải thích chi tiết từng mức: 1 gam ma túy đi tù bao nhiêu năm.

6. Luật sư làm gì ở từng giai đoạn của vụ án ma túy

Mỗi giai đoạn tố tụng có thời hạn và việc cần làm riêng. Luật sư bào chữa vụ án ma túy theo sát các mốc này để không bỏ lỡ quyền đề nghị, khiếu nại của thân chủ.

  1. Bắt, tạm giữThời hạn tạm giữ 03 ngày, có thể gia hạn 02 lần, mỗi lần không quá 03 ngày (Điều 118). Luật sư gặp thân chủ, có mặt khi lấy lời khai, kiểm tra biên bản bắt quả tang và niêm phong, đề nghị trả tự do khi không đủ căn cứ tạm giữ.
  2. Khởi tố, điều traThời hạn điều tra và tạm giam để điều tra không quá 03 tháng với tội nghiêm trọng, không quá 04 tháng với tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, chưa kể gia hạn (Điều 172, Điều 173). Luật sư tham gia hỏi cung, đối chất, đề nghị giám định lại, thu thập chứng cứ có lợi, đề nghị thay tạm giam bằng bảo lĩnh hoặc đặt tiền để bảo đảm (Điều 121, Điều 122) khi đủ điều kiện. Xem thêm: thời hạn tạm giam.
  3. Kết thúc điều tra, truy tốViện kiểm sát quyết định truy tố trong 20 ngày với tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và 30 ngày với tội rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng (khoản 1 Điều 240). Luật sư đọc, sao chụp hồ sơ, kiến nghị trả hồ sơ điều tra bổ sung hoặc truy tố đúng tội danh.
  4. Xét xử sơ thẩmTòa án nhân dân khu vực xét xử tội có mức cao nhất của khung đến 20 năm tù; tội có khung tù chung thân, tử hình do Tòa án nhân dân cấp tỉnh xét xử (Điều 268, sửa đổi bởi Luật số 99/2025/QH15). Luật sư trình bày bản bào chữa, hỏi, tranh luận; đề nghị trả hồ sơ khi việc điều tra, truy tố vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng (Điều 280). Tìm tòa có thẩm quyền: Tòa án nhân dân khu vực xét xử những vụ án nào.
  5. Phúc thẩm và sau bản ánThời hạn kháng cáo là 15 ngày kể từ ngày tuyên án (khoản 1 Điều 333). Luật sư soạn kháng cáo (mẫu đơn kháng cáo hình sự), tham gia phiên tòa phúc thẩm, hướng dẫn thủ tục giảm thời hạn chấp hành án và xóa án tích sau này.

7. 8 điểm luật sư rà soát trong hồ sơ vụ án ma túy

Khi được đọc, sao chụp hồ sơ, luật sư bào chữa vụ án ma túy thường đối chiếu tám nhóm vấn đề dưới đây. Sai sót phát hiện được nêu thành văn bản đề nghị, khiếu nại gửi cơ quan đang thụ lý hoặc trình bày tại phiên tòa.

  1. Thủ tục bắt, khám xét, thu giữ. Biên bản có ghi đúng thời gian, địa điểm, người chứng kiến, chữ ký; khám xét chỗ ở có lệnh hay thuộc trường hợp khẩn cấp; đồ vật thu giữ có được liệt kê ngay tại chỗ.
  2. Niêm phong và mẫu giám định. Mẫu gửi giám định có đúng là vật thu giữ, niêm phong còn nguyên vẹn, khối lượng trước và sau khi giám định có khớp. Sai lệch là căn cứ đề nghị giám định lại.
  3. Kết luận giám định. Việc giám định chất ma túy là bắt buộc (Điều 206 Bộ luật Tố tụng hình sự). Cần đối chiếu loại chất, khối lượng, cách cộng khi có nhiều chất; với chất rắn hòa tan, chất lỏng pha loãng, thực tiễn còn phải xác định hàm lượng. Chất chỉ được đưa vào danh mục sau thời điểm hành vi thì không được dùng để buộc tội về hành vi trước đó.
  4. Mục đích giữ ma túy. Để sử dụng, giữ hộ, vận chuyển thuê hay để bán: đây là yếu tố phân biệt Điều 249, 250, 251. Kết luận về mục đích phải dựa vào chứng cứ như tin nhắn, tiền thu được, cân tiểu ly, lời khai người mua, không suy đoán chỉ từ khối lượng.
  5. Vai trò trong đồng phạm. Ai là người chủ mưu, cầm đầu, ai thực hành, ai giúp sức với vai trò không đáng kể (Điều 17, Điều 58 Bộ luật Hình sự); người bị lợi dụng, bị thuê mang hàng mà không biết đó là ma túy thì phải làm rõ yếu tố lỗi.
  6. Lời khai, ghi âm, ghi hình. Lời khai có mâu thuẫn, có buổi hỏi cung tại trụ sở mà không ghi âm, ghi hình, có dấu hiệu bức cung, dùng nhục hình hay không; nếu có, luật sư khiếu nại và đề nghị loại bỏ chứng cứ không hợp pháp.
  7. Dữ liệu điện tử. Tin nhắn, lịch sử chuyển khoản, ứng dụng liên lạc phải được thu thập, phục hồi, giám định đúng thủ tục (Điều 107 Bộ luật Tố tụng hình sự), và nội dung phải thực sự chứng minh giao dịch mua bán.
  8. Nhân thân và tình tiết giảm nhẹ. Tuổi tại thời điểm phạm tội, tình trạng tâm thần (giám định khi có nghi ngờ), các tình tiết tại Điều 51 Bộ luật Hình sự như thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực giúp đỡ cơ quan có trách nhiệm phát hiện, điều tra tội phạm, theo hướng dẫn tại Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP. Có ít nhất hai tình tiết tại khoản 1 Điều 51, Tòa án có thể xử dưới mức thấp nhất của khung (Điều 54). Với khung khởi điểm 03 năm, mức án thấp nhất của khung đã là 03 năm; án treo chỉ được xem xét khi mức phạt tù không quá 03 năm và người phạm tội đủ điều kiện tại Điều 65.

Góc nhìn luật sư

Trong hồ sơ ma túy, điểm tranh luận lớn nhất thường không phải là có ma túy hay không, mà là mục đích và vai trò. Một lời khai đầu tiên không chính xác về chuyện “mua giúp”, “giữ hộ” có thể khiến người chỉ giữ ma túy để sử dụng bị truy tố về tội mua bán, với khung khởi điểm cao hơn và nguy cơ bị định khung tăng nặng. Vì vậy, luật sư nên gặp thân chủ trước những buổi lấy lời khai quan trọng.

8. Chi phí thuê luật sư bào chữa vụ án ma túy

Phí luật sư do hai bên thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ pháp lý, tính theo từng giai đoạn (điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm, phúc thẩm) hoặc trọn gói. Mức phí phụ thuộc tội danh và khung hình phạt, số bị can, khối lượng hồ sơ, nơi giam giữ và xét xử, số buổi làm việc. Luật sư báo rõ phí trước khi nhận vụ việc; tham khảo cách tính tại trang báo giá dịch vụ luật sư.

Trong vụ án hình sự, nếu tính theo giờ thì thù lao không được vượt mức trần 0,3 lần mức lương cơ sở cho 01 giờ làm việc (Điều 18 Nghị định số 123/2013/NĐ-CP). Với mức lương cơ sở 2.530.000 đồng/tháng từ ngày 01/7/2026 (Nghị định số 161/2026/NĐ-CP), mức trần là 759.000 đồng/giờ.

Gia đình không có khả năng chi trả vẫn có các lựa chọn: luật sư chỉ định trong các trường hợp nêu tại Điều 76 Bộ luật Tố tụng hình sự, hoặc trợ giúp pháp lý miễn phí nếu người bị buộc tội thuộc diện được trợ giúp, như người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công với cách mạng, người dân tộc thiểu số cư trú ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn, trẻ em, người bị buộc tội từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi (Điều 7 Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14).

9. Làm việc với Luật sư Bùi Khắc Long

Luật sư Bùi Khắc Long nhận làm luật sư bào chữa vụ án ma túy tại TP.HCM và các tỉnh lân cận. Thời gian công tác tại Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An trước khi hành nghề giúp Luật sư nắm cách cơ quan tiến hành tố tụng đánh giá chứng cứ và xây dựng cáo trạng, từ đó chuẩn bị luận cứ bào chữa sát với hồ sơ.

Luật sư đến cơ quan điều tra, nhà tạm giữ, trại tạm giam và Tòa án theo lịch tố tụng; gia đình có thể hẹn gặp tại trụ sở Công ty Luật TNHH Duy Minh, số 35 đường Dương Văn An, phường Bình Trưng, TP.HCM, hoặc trao đổi trực tuyến.

  1. Liên hệGọi hoặc nhắn Zalo 0931 222 515: cho biết họ tên người bị bắt, nơi đang bị giữ, thời điểm bị bắt.
  2. Trao đổi với gia đìnhLuật sư nghe sự việc, xem giấy tờ hiện có, đánh giá sơ bộ tội danh có thể bị áp dụng và các việc cần làm ngay.
  3. Ký hợp đồng, giấy yêu cầu luật sưPhí và phạm vi công việc ghi rõ trong hợp đồng dịch vụ pháp lý.
  4. Đăng ký bào chữa, gặp thân chủLuật sư đăng ký với cơ quan đang thụ lý, gặp thân chủ, tham gia các buổi làm việc.
  5. Báo tiến độ cho gia đìnhSau mỗi giai đoạn, trong phạm vi pháp luật cho phép; thông tin vụ việc được giữ bí mật.

Kết quả của vụ án phụ thuộc vào chứng cứ và quyết định của cơ quan có thẩm quyền; luật sư không hứa trước kết quả. Thông tin chung về dịch vụ hình sự: luật sư hình sự.

Câu hỏi thường gặp

Khi nào nên mời luật sư bào chữa vụ án ma túy?

Nên mời ngay khi người thân bị bắt, bị tạm giữ hoặc được triệu tập đến làm việc về hành vi liên quan đến ma túy, trước những buổi lấy lời khai quan trọng. Luật sư được tham gia từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan điều tra; tham gia càng sớm, luật sư càng có điều kiện kiểm tra biên bản, niêm phong và lời khai ban đầu.

Tàng trữ bao nhiêu gam ma túy thì bị đi tù?

Với heroin, cocaine, methamphetamine (ma túy đá), amphetamine, ketamine, fentanyl, MDMA, XLR-11, tàng trữ từ 0,1 gam đến dưới 5 gam đã thuộc khoản 1 Điều 249 Bộ luật Hình sự, phạt tù từ 03 đến 05 năm. Dưới mức này nhưng người đó đã bị xử phạt hành chính hoặc đã bị kết án về tội phạm ma túy chưa được xóa án tích thì vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Vận chuyển ma túy còn bị tử hình không?

Không. Từ ngày 01/7/2025, Luật số 86/2025/QH15 bỏ hình phạt tử hình đối với tội vận chuyển trái phép chất ma túy; mức cao nhất là tù 20 năm hoặc tù chung thân. Bản án tử hình về tội này chưa thi hành được chuyển thành tù chung thân.

Mua bán ma túy bao nhiêu thì có thể bị tử hình?

Tử hình chỉ còn ở khoản 5 Điều 251, ví dụ heroin, methamphetamine và các chất cùng nhóm từ 03 kilôgam trở lên, nhựa thuốc phiện từ 30 kilôgam, chất ma túy khác ở thể rắn từ 09 kilôgam, thể lỏng từ 22 lít. Từ 100 gam đến dưới 03 kilôgam heroin, methamphetamine thuộc khoản 4, phạt tù 20 năm hoặc tù chung thân.

Sử dụng ma túy có bị đi tù không?

Chỉ trong các trường hợp tại Điều 256a Bộ luật Hình sự: người đang cai nghiện hoặc điều trị nghiện bằng thuốc thay thế, đang trong thời hạn quản lý sau cai nghiện, hoặc trong thời hạn 02 năm theo các trường hợp luật quy định mà vẫn sử dụng trái phép chất ma túy. Mức phạt tù từ 02 đến 03 năm, tái phạm từ 03 đến 05 năm. Ngoài các trường hợp này, người sử dụng bị xử phạt hành chính, quản lý hoặc đưa đi cai nghiện theo Luật Phòng, chống ma túy.

Luật sư được gặp người bị bắt vì ma túy từ khi nào?

Từ khi người bị bắt có mặt tại trụ sở cơ quan điều tra hoặc từ khi có quyết định tạm giữ (Điều 74 Bộ luật Tố tụng hình sự). Luật sư nộp thẻ luật sư và giấy yêu cầu luật sư; trong 24 giờ cơ quan tố tụng phải vào sổ đăng ký bào chữa (Điều 78).

Gia đình được thăm người bị tạm giam mấy lần?

Người bị tạm giam được gặp thân nhân 01 lần trong 01 tháng, mỗi lần không quá 01 giờ; người bị tạm giữ được gặp 01 lần trong thời gian tạm giữ và 01 lần trong mỗi lần gia hạn. Muốn gặp thêm phải được cơ quan đang thụ lý vụ án đồng ý (Điều 22 Luật số 128/2025/QH15).

Mua ma túy về để sử dụng có bị xử lý về tội mua bán không?

Mua để tự sử dụng không phải là mua bán trái phép chất ma túy. Nếu khối lượng đang giữ đạt mức tại khoản 1 Điều 249 thì có thể bị xử lý về tội tàng trữ; dưới mức đó và không thuộc trường hợp khác thì bị xử phạt hành chính, áp dụng biện pháp quản lý theo Luật Phòng, chống ma túy. Mục đích sử dụng cần được chứng minh bằng chứng cứ, không chỉ bằng lời khai.

Không có tiền thuê luật sư thì có được bào chữa không?

Có. Với tội có mức cao nhất của khung là 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình, với người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc có nhược điểm về thể chất mà không thể tự bào chữa, cơ quan tố tụng phải chỉ định người bào chữa nếu gia đình không mời. Người thuộc diện trợ giúp pháp lý được luật sư, trợ giúp viên pháp lý bào chữa miễn phí.

Căn cứ pháp lý

  • Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 12/2017/QH14 và Luật số 86/2025/QH15 (Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH ngày 05/9/2025): Điều 7, 9, 12, 17, 51, 54, 58, 65, 248–256a, 364.
  • Luật số 86/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (hiệu lực 01/7/2025): khoản 18, 19, 20 Điều 1; Điều 4.
  • Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 02/2021/QH15 và Luật số 99/2025/QH15 (Văn bản hợp nhất số 17/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026): Điều 58, 59, 60, 73, 74, 75, 76, 78, 98, 107, 116, 118, 121, 122, 172, 173, 183, 206, 240, 268, 280, 333.
  • Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú số 128/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội (hiệu lực 01/7/2026): Điều 22.
  • Luật Phòng, chống ma túy số 120/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội (hiệu lực 01/7/2026).
  • Luật Tư pháp người chưa thành niên số 59/2024/QH15 ngày 30/11/2024 của Quốc hội (hiệu lực 01/01/2026).
  • Luật Trợ giúp pháp lý số 11/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc hội: Điều 7.
  • Nghị định số 28/2026/NĐ-CP ngày 19/01/2026 của Chính phủ quy định các danh mục chất ma túy và tiền chất.
  • Nghị định số 19/2018/NĐ-CP ngày 02/02/2018 của Chính phủ quy định về việc tính tổng khối lượng hoặc thể tích chất ma túy tại một số điều của Bộ luật Hình sự năm 2015.
  • Nghị định số 123/2013/NĐ-CP ngày 14/10/2013 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Luật sư (đã được sửa đổi, bổ sung): Điều 18; Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ (mức lương cơ sở).
  • Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự.

Người thân vừa bị bắt vì ma túy?

Gọi hoặc nhắn Zalo cho Luật sư, cho biết họ tên người bị bắt, nơi đang bị giữ và thời điểm bị bắt. Luật sư hướng dẫn những việc cần làm ngay và báo phí trước khi nhận vụ việc.

Luật sư Bùi Khắc Long

Luật sư Bùi Khắc Long – Giám đốc Công ty Luật TNHH Duy Minh, Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh. Trước khi hành nghề luật sư từng công tác tại Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Long An; hơn 15 năm công tác pháp luật, trong đó có tố tụng hình sự. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →

Nội dung mang tính tham khảo; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ và văn bản pháp luật đang có hiệu lực.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Người thân bị bắt, tạm giữ ở Vũng Tàu, Bà Rịa, Phú Mỹ: cơ quan nào đang giải quyết, thủ tục mời luật sư bào chữa, thời hạn tạm giữ và tòa xét xử sau khi khu vực thuộc TP.HCM.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm theo khoản 1 Điều 255 Bộ luật Hình sự, và có thể lên tới 20 năm hoặc tù chung thân khi có tình tiết tăng nặng. Nội dung giải thích từng khung hình phạt, hình phạt bổ sung, cách phân biệt với tội chứa chấp, tội sử dụng ma túy và nguyên tắc áp dụng với hành vi xảy ra trước ngày 01/7/2025.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Bị lừa đảo qua mạng: sáu việc cần làm ngay, nơi tiếp nhận trình báo, hồ sơ cần chuẩn bị, thời hạn công an giải quyết, khả năng lấy lại tiền trên thực tế và cách nhận diện dịch vụ lấy lại tiền giả mạo.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tội giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự: bốn dấu hiệu pháp lý, khung hình phạt và 16 tình tiết định khung, giết người chưa đạt, phân biệt với cố ý gây thương tích dẫn đến chết người, quy định cho người dưới 18 tuổi và trách nhiệm bồi thường.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Xóa án tích theo Bộ luật Hình sự: điều kiện đương nhiên xóa, bảng thời hạn theo từng mức án, vướng mắc về án phí và bồi thường, thủ tục xin phiếu lý lịch tư pháp từ 01/7/2026 và trường hợp phải có quyết định của Tòa án.