Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Công ty Luật TNHH Duy Minh
ĐOÀN LUẬT SƯ TP. HỒ CHÍ MINH
CÔNG TY LUẬT TNHH DUY MINH

Bị cáo là gì? Quyền và nghĩa vụ của bị cáo trong vụ án hình sự

Quyền và nghĩa vụ của bị cáo: các mốc cần nhớ khi ra tòa theo Bộ luật Tố tụng hình sự
NỘI DUNG

Khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử, bị can chính thức trở thành bị cáo. Đây là giai đoạn quyết định: mọi chứng cứ được kiểm tra công khai tại phiên tòa, bị cáo được hỏi, được tranh luận, được nói lời sau cùng, và bản án tuyên ra có thể bị kháng cáo trong thời hạn rất ngắn. Bài viết giải thích bị cáo là ai, có những quyền và nghĩa vụ gì, phiên tòa sơ thẩm diễn ra thế nào, người bào chữa làm gì cho bị cáo và cách kháng cáo bản án, theo Bộ luật Tố tụng hình sự đang có hiệu lực.

Tóm tắt nhanh

  • Bị cáo là người hoặc pháp nhân đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử (khoản 1 Điều 61). Bị cáo vẫn được coi là không có tội cho đến khi bản án kết tội có hiệu lực pháp luật (Điều 13).
  • Quyết định đưa vụ án ra xét xử phải được giao cho bị cáo hoặc người đại diện chậm nhất 10 ngày trước khi mở phiên tòa (khoản 1 Điều 286).
  • Bị cáo phải có mặt tại phiên tòa; vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan thì bị áp giải (khoản 1 Điều 290).
  • Tại phiên tòa, bị cáo được tự bào chữa hoặc nhờ người bào chữa, được hỏi, tranh luận và nói lời sau cùng trước khi nghị án (Điều 61, Điều 324).
  • Tòa án xét xử theo tội danh Viện kiểm sát truy tố; muốn xét xử về tội danh nặng hơn phải trả hồ sơ để Viện kiểm sát truy tố lại (Điều 298).
  • Thời hạn kháng cáo bản án sơ thẩm là 15 ngày kể từ ngày tuyên án; bị cáo vắng mặt thì tính từ ngày nhận hoặc ngày niêm yết bản án (khoản 1 Điều 333).

Căn cứ pháp lý

  • Bộ luật Tố tụng hình sự số 101/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 02/2021/QH15, Luật số 99/2025/QH15 và một số luật khác; nội dung hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 17/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 của Văn phòng Quốc hội. Các điều được trích trong bài: Điều 13, 16, 61, 72, 73, 76, 243, 255, 262, 268, 277, 278, 286, 290, 291, 298, 301 đến 307, 309, 320, 322, 324, 326 đến 329, 331, 332, 333, 345, 357.
  • Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13 ngày 27/11/2015 của Quốc hội, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 12/2017/QH14 và Luật số 86/2025/QH15; nội dung hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH ngày 05/9/2025 của Văn phòng Quốc hội: Điều 51 (tình tiết giảm nhẹ), Điều 54 (quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung), Điều 65 (án treo).
  • Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự tại Điều 51 và Điều 52 Bộ luật Hình sự, có hiệu lực từ ngày 15/11/2025.
  • Dự án Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) và dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) đang được Quốc hội khóa XVI xem xét tại Kỳ họp thứ 2. Bài viết trình bày quy định đang có hiệu lực tại ngày cập nhật; khi các bộ luật mới được thông qua và có hiệu lực, nội dung sẽ được cập nhật lại.

1. Bị cáo là gì

Khoản 1 Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự định nghĩa: bị cáo là người hoặc pháp nhân đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử. Quyền và nghĩa vụ của bị cáo là pháp nhân được thực hiện thông qua người đại diện theo pháp luật của pháp nhân.

Bị cáo là người bị buộc tội nên được hưởng nguyên tắc suy đoán vô tội: người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự, thủ tục luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật (Điều 13). Bị cáo có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa (Điều 16).

Bị cáo và bị can là hai tư cách nối tiếp nhau của cùng một người trong vụ án:

Tiêu chíBị canBị cáo
Phát sinh khiCó quyết định khởi tố bị can (Điều 60)Tòa án quyết định đưa vụ án ra xét xử (Điều 61)
Giai đoạnĐiều tra, truy tốXét xử sơ thẩm, phúc thẩm
Cơ quan làm việc chủ yếuCơ quan điều tra, Viện kiểm sátTòa án
Quyền đặc thùĐọc, ghi chép bản sao tài liệu từ khi kết thúc điều tra; nhận bản kết luận điều tra, bản cáo trạngTham gia phiên tòa; hỏi, tranh luận; nói lời sau cùng; xem biên bản phiên tòa; kháng cáo

Những việc cần làm ở giai đoạn trước, khi một người vừa bị khởi tố, được trình bày tại bài bị khởi tố bị can cần làm gì.

2. Khi nào một người trở thành bị cáo

Viện kiểm sát truy tố bị can trước Tòa án bằng bản cáo trạng (khoản 1 Điều 243). Bản cáo trạng chưa làm bị can trở thành bị cáo; tư cách bị cáo chỉ phát sinh khi Tòa án ra quyết định đưa vụ án ra xét xử.

  1. Tòa án thụ lý và chuẩn bị xét xửTrong 30 ngày đối với tội phạm ít nghiêm trọng, 45 ngày đối với tội phạm nghiêm trọng, 02 tháng đối với tội phạm rất nghiêm trọng, 03 tháng đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng kể từ ngày thụ lý, Thẩm phán chủ tọa phải quyết định đưa vụ án ra xét xử, trả hồ sơ để điều tra bổ sung, hoặc tạm đình chỉ, đình chỉ vụ án. Vụ án phức tạp có thể được gia hạn không quá 15 ngày hoặc 30 ngày tùy loại tội phạm (khoản 1 Điều 277).
  2. Quyết định đưa vụ án ra xét xửQuyết định ghi rõ thời gian, địa điểm mở phiên tòa; xét xử công khai hay xét xử kín; tội danh và điểm, khoản, điều của Bộ luật Hình sự mà Viện kiểm sát truy tố; thành phần Hội đồng xét xử, Kiểm sát viên, người bào chữa và những người được triệu tập (khoản 1 Điều 255).
  3. Giao quyết định cho bị cáoQuyết định được giao cho bị cáo hoặc người đại diện của họ, gửi cho người bào chữa, bị hại, đương sự chậm nhất 10 ngày trước khi mở phiên tòa (khoản 1 Điều 286).
  4. Mở phiên tòaTrong 15 ngày kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Tòa án phải mở phiên tòa; vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì có thể mở trong 30 ngày (khoản 3 Điều 277).

Khoảng thời gian từ khi nhận quyết định đến ngày xét xử là lúc bị cáo và người bào chữa chuẩn bị ý kiến về cáo trạng, chứng cứ gỡ tội, tình tiết giảm nhẹ và danh sách người cần đề nghị Tòa án triệu tập.

3. Quyền của bị cáo

Khoản 2 Điều 61 liệt kê các quyền của bị cáo. Nhóm theo mục đích sử dụng:

Nhóm quyềnNội dung theo khoản 2 Điều 61
Nhận văn bản tố tụngQuyết định đưa vụ án ra xét xử; quyết định áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; quyết định đình chỉ vụ án; bản án, quyết định của Tòa án và các quyết định tố tụng khác (điểm a)
Tham gia phiên tòaTham gia phiên tòa; được thông báo, giải thích về quyền và nghĩa vụ (điểm b, c)
Đề nghị của bị cáoĐề nghị giám định, định giá tài sản; đề nghị thay đổi người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người giám định, người định giá tài sản, người phiên dịch, người dịch thuật; đề nghị triệu tập người làm chứng, bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người giám định, người định giá tài sản, người tham gia tố tụng khác và người có thẩm quyền tiến hành tố tụng tham gia phiên tòa (điểm d)
Chứng cứĐưa ra chứng cứ, tài liệu, đồ vật, yêu cầu; trình bày ý kiến về chứng cứ và yêu cầu người có thẩm quyền kiểm tra, đánh giá (điểm đ, e)
Bào chữa, khai báoTự bào chữa, nhờ người bào chữa; trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội (điểm g, h)
Tại phiên tòaĐề nghị chủ tọa phiên tòa hỏi hoặc tự mình hỏi người tham gia phiên tòa nếu được chủ tọa đồng ý; tranh luận; nói lời sau cùng trước khi nghị án (điểm i, k)
Biên bản phiên tòaXem biên bản phiên tòa, yêu cầu ghi những sửa đổi, bổ sung vào biên bản (điểm l)
Kháng cáo, khiếu nạiKháng cáo bản án, quyết định của Tòa án; khiếu nại quyết định, hành vi tố tụng; các quyền khác theo quy định của pháp luật (điểm m, n, o)

Quyền xem và yêu cầu sửa biên bản phiên tòa thường bị bỏ qua, trong khi biên bản là căn cứ quan trọng khi kháng cáo. Cách đọc và đề nghị sửa biên bản xem tại bài biên bản phiên tòa hình sự sơ thẩm.

4. Nghĩa vụ của bị cáo

Khoản 3 Điều 61 quy định hai nghĩa vụ: có mặt theo giấy triệu tập của Tòa án, vắng mặt không vì lý do bất khả kháng hoặc không do trở ngại khách quan thì có thể bị áp giải, nếu bỏ trốn thì bị truy nã; chấp hành quyết định, yêu cầu của Tòa án.

Điều 290 quy định cụ thể sự có mặt của bị cáo tại phiên tòa:

  • Bị cáo phải có mặt trong suốt thời gian xét xử. Vắng mặt vì lý do bất khả kháng hoặc do trở ngại khách quan thì phải hoãn phiên tòa; vắng mặt không có lý do đó thì bị áp giải (khoản 1).
  • Bị cáo bị bệnh tâm thần hoặc bệnh hiểm nghèo thì Hội đồng xét xử tạm đình chỉ vụ án cho đến khi có kết luận khỏi bệnh hoặc đủ khả năng nhận thức, điều khiển hành vi; bị cáo trốn thì tạm đình chỉ và yêu cầu truy nã (khoản 1).
  • Tòa án chỉ xét xử vắng mặt bị cáo khi: bị cáo trốn hoặc không biết ở đâu và việc truy nã không có kết quả; bị cáo ở nước ngoài và không thể triệu tập; bị cáo đề nghị xét xử vắng mặt và được Hội đồng xét xử chấp nhận; hoặc bị cáo vắng mặt không có lý do chính đáng và sự vắng mặt không gây trở ngại cho việc xét xử (khoản 2).

5. Bị cáo bị tạm giam hay tại ngoại

Sau khi thụ lý vụ án, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa quyết định việc áp dụng, thay đổi, hủy bỏ biện pháp ngăn chặn, biện pháp cưỡng chế; riêng biện pháp tạm giam do Chánh án, Phó Chánh án Tòa án quyết định. Thời hạn tạm giam để chuẩn bị xét xử không được quá thời hạn chuẩn bị xét xử; nếu đến ngày mở phiên tòa mà thời hạn tạm giam đã hết, Hội đồng xét xử có thể ra lệnh tạm giam đến khi kết thúc phiên tòa (Điều 278).

Sau khi tuyên án, có hai tình huống đáng chú ý:

  • Bị cáo đang bị tạm giam phải được trả tự do ngay tại phiên tòa, nếu không bị tạm giam về tội khác, khi: bị cáo không có tội; được miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt; bị xử phạt bằng hình phạt không phải là phạt tù; bị phạt tù nhưng được hưởng án treo; hoặc thời hạn phạt tù bằng hoặc ngắn hơn thời gian đã bị tạm giam (Điều 328).
  • Bị cáo đang tại ngoại mà bị xử phạt tù thì chỉ bị bắt tạm giam để chấp hành hình phạt khi bản án đã có hiệu lực pháp luật; Hội đồng xét xử có thể bắt tạm giam ngay tại phiên tòa nếu có căn cứ cho thấy bị cáo có thể trốn hoặc tiếp tục phạm tội. Thời hạn tạm giam sau khi tuyên án là 45 ngày kể từ ngày tuyên án (khoản 2, khoản 3 Điều 329).

Thời hạn tạm giam ở từng giai đoạn được tổng hợp tại bài thời hạn tạm giam.

6. Phiên tòa sơ thẩm diễn ra thế nào

  1. Khai mạc phiên tòaThẩm phán chủ tọa khai mạc và đọc quyết định đưa vụ án ra xét xử; kiểm tra sự có mặt, lý lịch của những người được triệu tập và phổ biến quyền, nghĩa vụ của họ (Điều 301); sau đó giải quyết các đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng, yêu cầu xem xét chứng cứ hoặc hoãn phiên tòa (Điều 302 đến Điều 305).
  2. Công bố bản cáo trạngKiểm sát viên công bố bản cáo trạng và trình bày ý kiến bổ sung nếu có; ý kiến bổ sung không được làm xấu đi tình trạng của bị cáo (Điều 306).
  3. Xét hỏiChủ tọa hỏi trước, sau đó Thẩm phán, Hội thẩm, Kiểm sát viên, người bào chữa, người bảo vệ quyền lợi của đương sự hỏi (Điều 307). Bị cáo được hỏi riêng; bị cáo trình bày ý kiến về bản cáo trạng và tình tiết vụ án, người bào chữa hỏi về những chứng cứ liên quan đến việc bào chữa (Điều 309).
  4. Tranh luậnKiểm sát viên trình bày luận tội, hoặc rút toàn bộ quyết định truy tố nếu thấy không có căn cứ kết tội; sau đó bị cáo và người bào chữa trình bày lời bào chữa (Điều 320). Kiểm sát viên phải đối đáp đến cùng từng ý kiến; chủ tọa không được hạn chế thời gian tranh luận (Điều 322).
  5. Bị cáo nói lời sau cùngKhông ai được đặt câu hỏi khi bị cáo nói lời sau cùng; nếu bị cáo trình bày tình tiết mới có ý nghĩa quan trọng thì Hội đồng xét xử phải trở lại việc hỏi (Điều 324).
  6. Nghị án và tuyên ánChỉ Thẩm phán và Hội thẩm được nghị án, tại phòng nghị án (Điều 326). Sau đó chủ tọa hoặc một thành viên khác của Hội đồng xét xử đọc bản án và có thể giải thích thêm về việc chấp hành bản án, quyền kháng cáo (Điều 327).

Về phạm vi xét xử, Tòa án xét xử những bị cáo và những hành vi theo tội danh mà Viện kiểm sát truy tố. Tòa án có thể xét xử theo khoản khác trong cùng điều luật, hoặc về tội khác bằng hoặc nhẹ hơn. Nếu thấy cần xét xử về tội danh nặng hơn, Tòa án trả hồ sơ để Viện kiểm sát truy tố lại và thông báo lý do cho bị cáo, người bào chữa; nếu Viện kiểm sát vẫn giữ tội danh cũ thì Tòa án có quyền xét xử về tội danh nặng hơn đó (Điều 298). Nội quy phiên tòa và những điều cần biết khi tham dự xem tại bài phiên tòa xét xử hình sự.

7. Người bào chữa cho bị cáo

Người bào chữa có thể là luật sư, người đại diện của bị cáo, bào chữa viên nhân dân hoặc trợ giúp viên pháp lý (khoản 2 Điều 72). Với tội mà Bộ luật Hình sự quy định mức cao nhất của khung hình phạt là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình, hoặc bị cáo có nhược điểm về thể chất, tâm thần, bị cáo dưới 18 tuổi, nếu bị cáo và gia đình không mời thì Tòa án phải chỉ định người bào chữa (Điều 76).

Ở giai đoạn xét xử, người bào chữa thường làm những việc sau:

  • Đọc, ghi chép và sao chụp tài liệu trong hồ sơ vụ án liên quan đến việc bào chữa (điểm l khoản 1 Điều 73), đối chiếu cáo trạng với chứng cứ để tìm điểm mâu thuẫn, thiếu căn cứ.
  • Đề nghị Tòa án triệu tập người làm chứng, người giám định, đề nghị giám định lại, định giá lại tài sản khi cần.
  • Tham gia hỏi, tranh luận tại phiên tòa (điểm m khoản 1 Điều 73); trình bày lời bào chữa và có thể gửi trước bản bào chữa cho Tòa án (khoản 1 Điều 291).
  • Chuẩn bị tài liệu chứng minh tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51 Bộ luật Hình sự. Khi có ít nhất hai tình tiết giảm nhẹ tại khoản 1 Điều 51, Tòa án có thể quyết định hình phạt dưới mức thấp nhất của khung nhưng trong khung liền kề nhẹ hơn (khoản 1 Điều 54); theo khoản 1 Điều 5 Nghị quyết số 04/2025/NQ-HĐTP, số tình tiết giảm nhẹ còn phải nhiều hơn số tình tiết tăng nặng từ 02 tình tiết trở lên. Khi xử phạt tù không quá 03 năm, Tòa án có thể cho hưởng án treo nếu đủ điều kiện (Điều 65).
  • Kháng cáo bản án để bảo vệ lợi ích của bị cáo dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất (khoản 2 Điều 331).

Người bào chữa phải có mặt tại phiên tòa. Nếu vắng mặt lần thứ nhất vì lý do bất khả kháng hoặc trở ngại khách quan thì Tòa án phải hoãn phiên tòa, trừ khi bị cáo đồng ý xét xử vắng mặt người bào chữa; vắng mặt không có lý do đó hoặc đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng thì Tòa án vẫn mở phiên tòa (khoản 1 Điều 291). Vai trò chung của người bào chữa được phân tích tại bài người bào chữa trong tố tụng hình sự; các tình tiết giảm nhẹ xem tại bài Điều 51 Bộ luật Hình sự, điều kiện hưởng án treo xem tại bài án treo.

8. Bản án sơ thẩm và kháng cáo

Trong 10 ngày kể từ ngày tuyên án, Tòa án cấp sơ thẩm phải giao bản án cho bị cáo, bị hại, Viện kiểm sát cùng cấp, người bào chữa (khoản 1 Điều 262). Bị cáo, bị hại và người đại diện của họ có quyền kháng cáo bản án hoặc quyết định sơ thẩm (khoản 1 Điều 331).

Nội dungQuy định
Thời hạn kháng cáo bản án sơ thẩm15 ngày kể từ ngày tuyên án; bị cáo vắng mặt tại phiên tòa thì tính từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết (khoản 1 Điều 333)
Thời hạn kháng cáo quyết định sơ thẩm07 ngày kể từ ngày người có quyền kháng cáo nhận được quyết định (khoản 2 Điều 333)
Nơi gửi đơnTòa án đã xét xử sơ thẩm hoặc Tòa án cấp phúc thẩm; có thể trình bày trực tiếp với Tòa án (khoản 1 Điều 332)
Bị cáo đang bị tạm giamGiám thị Trại tạm giam, Trưởng Nhà tạm giữ, Trưởng phân trại phải bảo đảm cho bị cáo thực hiện quyền kháng cáo, nhận đơn và chuyển cho Tòa án cấp sơ thẩm (khoản 1 Điều 332)
Ngày kháng cáoGửi qua bưu chính: ngày theo dấu bưu chính nơi gửi; gửi qua cơ sở giam giữ: ngày người đứng đầu cơ sở giam giữ nhận đơn (khoản 3 Điều 333)

Tòa án cấp phúc thẩm xem xét phần bản án bị kháng cáo, kháng nghị và có thể xem xét các phần khác khi thấy cần thiết (Điều 345). Hội đồng xét xử phúc thẩm chỉ có thể tăng hình phạt, áp dụng tội nặng hơn, tăng mức bồi thường hoặc không cho hưởng án treo khi Viện kiểm sát kháng nghị hoặc bị hại kháng cáo yêu cầu (khoản 2 Điều 357).

9. Tòa án nào xét xử vụ án hình sự tại TP.HCM

Từ ngày 01/7/2025, Tòa án nhân dân khu vực thay cho Tòa án nhân dân cấp huyện. Theo Điều 268, Tòa án nhân dân khu vực xét xử sơ thẩm vụ án về tội phạm mà mức cao nhất của khung hình phạt đến 20 năm tù; Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh xét xử sơ thẩm các vụ án còn lại, tức tội có mức cao nhất của khung là tù chung thân, tử hình, và một số vụ án phức tạp theo điểm b khoản 2 Điều 268. Thẩm quyền chi tiết xem tại bài Tòa án nhân dân khu vực giải quyết những vụ án nào; địa chỉ các Tòa án xem tại danh bạ Tòa án nhân dân TP.HCM.

10. Câu hỏi thường gặp

Bị cáo là gì?

Bị cáo là người hoặc pháp nhân đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử (khoản 1 Điều 61 Bộ luật Tố tụng hình sự). Trước đó, ở giai đoạn điều tra, truy tố, người này là bị can.

Bị cáo khác bị can thế nào?

Bị can là người bị khởi tố về hình sự, tồn tại ở giai đoạn điều tra, truy tố. Bị cáo là người đã bị Tòa án quyết định đưa ra xét xử. Bản cáo trạng của Viện kiểm sát chưa làm bị can trở thành bị cáo.

Bị cáo có phải là người có tội không?

Chưa. Theo Điều 13 Bộ luật Tố tụng hình sự, người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Bị cáo có được xin xét xử vắng mặt không?

Có thể. Bị cáo đề nghị xét xử vắng mặt và được Hội đồng xét xử chấp nhận là một trong các trường hợp Tòa án được xét xử vắng mặt bị cáo (điểm c khoản 2 Điều 290).

Bị cáo đang tại ngoại có bị bắt ngay sau khi tuyên án tù không?

Nguyên tắc là bị cáo tại ngoại bị xử phạt tù chỉ bị bắt tạm giam để chấp hành hình phạt khi bản án đã có hiệu lực pháp luật. Hội đồng xét xử có thể bắt tạm giam ngay tại phiên tòa nếu có căn cứ cho thấy bị cáo có thể trốn hoặc tiếp tục phạm tội (khoản 2 Điều 329).

Bị cáo có bắt buộc phải có luật sư không?

Không bắt buộc trong mọi trường hợp. Tòa án phải chỉ định người bào chữa nếu bị cáo về tội có mức cao nhất của khung là 20 năm tù, tù chung thân, tử hình, hoặc bị cáo có nhược điểm về thể chất, tâm thần, bị cáo dưới 18 tuổi mà bị cáo và gia đình không mời người bào chữa (Điều 76).

Thời hạn kháng cáo bản án sơ thẩm là bao lâu?

15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị cáo vắng mặt tại phiên tòa thì thời hạn tính từ ngày nhận được bản án hoặc ngày bản án được niêm yết (khoản 1 Điều 333).

Chỉ bị cáo kháng cáo thì án phúc thẩm có thể nặng hơn không?

Theo khoản 2 Điều 357 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử phúc thẩm chỉ có thể tăng hình phạt, áp dụng tội nặng hơn, tăng mức bồi thường hoặc không cho hưởng án treo khi Viện kiểm sát kháng nghị hoặc bị hại kháng cáo yêu cầu.

Lời nói sau cùng của bị cáo có ý nghĩa gì?

Đây là quyền của bị cáo trước khi Hội đồng xét xử nghị án. Không ai được đặt câu hỏi khi bị cáo nói lời sau cùng; nếu bị cáo trình bày tình tiết mới có ý nghĩa quan trọng thì Hội đồng xét xử phải trở lại việc hỏi (Điều 324).

Người thân sắp ra tòa?

Gửi trước bản cáo trạng, quyết định đưa vụ án ra xét xử hoặc bản án sơ thẩm (nếu đã có), tôi xem tội danh, khung hình phạt, thời hạn còn lại và trao đổi ban đầu qua điện thoại hoặc Zalo, không tính phí. Việc nhận bào chữa làm theo hợp đồng dịch vụ pháp lý và báo phí trước.

Dịch vụ bào chữa trong vụ án hình sự tại TP.HCM được giới thiệu tại trang luật sư hình sự; cách tính thù lao xem tại bài chi phí thuê luật sư hình sự tại TP.HCM.

Luật sư Bùi Khắc Long

Luật sư Bùi Khắc Long – Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Luật TNHH Duy Minh. Hơn 15 năm công tác pháp luật trong các lĩnh vực dân sự, đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình, lao động, doanh nghiệp và tố tụng. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →

Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật theo Văn bản hợp nhất số 17/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 của Bộ luật Tố tụng hình sự và Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH ngày 05/9/2025 của Bộ luật Hình sự. Mỗi vụ án có chứng cứ, tình tiết và diễn biến tố tụng riêng; với vụ việc cụ thể cần xem hồ sơ trước khi quyết định cách xử lý.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Người thân bị bắt, tạm giữ ở Vũng Tàu, Bà Rịa, Phú Mỹ: cơ quan nào đang giải quyết, thủ tục mời luật sư bào chữa, thời hạn tạm giữ và tòa xét xử sau khi khu vực thuộc TP.HCM.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm theo khoản 1 Điều 255 Bộ luật Hình sự, và có thể lên tới 20 năm hoặc tù chung thân khi có tình tiết tăng nặng. Nội dung giải thích từng khung hình phạt, hình phạt bổ sung, cách phân biệt với tội chứa chấp, tội sử dụng ma túy và nguyên tắc áp dụng với hành vi xảy ra trước ngày 01/7/2025.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Bị lừa đảo qua mạng: sáu việc cần làm ngay, nơi tiếp nhận trình báo, hồ sơ cần chuẩn bị, thời hạn công an giải quyết, khả năng lấy lại tiền trên thực tế và cách nhận diện dịch vụ lấy lại tiền giả mạo.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tội giết người theo Điều 123 Bộ luật Hình sự: bốn dấu hiệu pháp lý, khung hình phạt và 16 tình tiết định khung, giết người chưa đạt, phân biệt với cố ý gây thương tích dẫn đến chết người, quy định cho người dưới 18 tuổi và trách nhiệm bồi thường.
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Xóa án tích theo Bộ luật Hình sự: điều kiện đương nhiên xóa, bảng thời hạn theo từng mức án, vướng mắc về án phí và bồi thường, thủ tục xin phiếu lý lịch tư pháp từ 01/7/2026 và trường hợp phải có quyết định của Tòa án.