Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Công ty Luật TNHH Duy Minh
ĐOÀN LUẬT SƯ TP. HỒ CHÍ MINH
CÔNG TY LUẬT TNHH DUY MINH

Vi bằng là gì? Giá trị pháp lý, thủ tục lập vi bằng từ 01/7/2026

Vi bằng là gì: giá trị pháp lý, thủ tục và chi phí lập vi bằng theo Nghị định 151/2026/NĐ-CP
NỘI DUNG

Vi bằng là gì? Vi bằng là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa hành viên trực tiếp chứng kiến, được lập theo yêu cầu của cá nhân, cơ quan, tổ chức (khoản 2 Điều 2 Nghị định 151/2026/NĐ-CP). Từ ngày 01/7/2026, Thừa phát lại được gọi là Thừa hành viên, nhưng vai trò của vi bằng không đổi: đây là nguồn chứng cứ để Tòa án xem xét và không thay thế văn bản công chứng, chứng thực.

Tóm tắt nhanh

  • Vi bằng do Thừa hành viên (trước ngày 01/7/2026 gọi là Thừa phát lại) lập sau khi trực tiếp chứng kiến sự việc, trên phạm vi toàn quốc.
  • Vi bằng là nguồn chứng cứ; không thay thế văn bản công chứng, chứng thực, văn bản hành chính.
  • Có 8 nhóm trường hợp không được lập vi bằng, gồm cả việc xác nhận hợp đồng thuộc phạm vi công chứng.
  • Mua bán nhà đất “bằng vi bằng” không làm chuyển quyền sử dụng đất.
  • Chi phí lập vi bằng do các bên thỏa thuận; văn phòng phải công khai chi phí tại trụ sở.

1. Vi bằng là gì?

Hiểu đơn giản, vi bằng là “biên bản ghi lại sự thật”: Thừa hành viên có mặt tại chỗ, tận mắt chứng kiến sự việc, mô tả bằng văn bản kèm hình ảnh, ký tên và đóng dấu văn phòng. Vi bằng không phán xét ai đúng ai sai, chỉ ghi nhận điều gì đã xảy ra, lúc nào, ở đâu, có những ai.

Định nghĩa hiện hành nằm tại khoản 2 Điều 2 Nghị định số 151/2026/NĐ-CP ngày 13/5/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và thay thế Nghị định số 08/2020/NĐ-CP về Thừa phát lại (Điều 57). Nghị định hướng dẫn Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15, luật đưa Thừa hành viên và văn phòng thi hành án dân sự vào thay chế định Thừa phát lại; lập vi bằng là một công việc của Thừa hành viên theo điểm d khoản 1 Điều 30 của Luật. Về chức danh này, xem bài Thừa phát lại là gì.

Điều 26 Nghị định 151/2026/NĐ-CP cho phép lập vi bằng trên phạm vi toàn quốc, trừ các trường hợp bị cấm tại Điều 28.

2. Giá trị pháp lý của vi bằng

Điều 27 Nghị định 151/2026/NĐ-CP xác định giá trị của vi bằng qua bốn khoản, phần người dân hay hiểu sai nhất.

KhoảnQuy địnhÝ nghĩa thực tế
1Là nguồn chứng cứ để Tòa án và cơ quan có thẩm quyền xem xétNộp cho Tòa án như tài liệu chứng cứ, được đánh giá cùng chứng cứ khác
2Là một trong những căn cứ để thực hiện các giao dịch hợp pháp khácChứng minh một sự kiện đã diễn ra, như đã bàn giao nhà, đã giao tài liệu
3Không thay thế văn bản công chứng, chứng thực, văn bản hành chính khácKhông dùng thay hợp đồng công chứng hay quyết định của cơ quan nhà nước
4Tòa án, Viện kiểm sát có thể triệu tập Thừa hành viên và người liên quan để làm rõ tính xác thựcNgười được triệu tập phải có mặt; vi bằng có thể bị xem xét lại

Bộ luật Tố tụng dân sự (Văn bản hợp nhất số 21/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026) cũng ghi nhận nguồn chứng cứ này: khoản 8 Điều 94 liệt kê “văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi pháp lý do người có chức năng lập”; khoản 9 Điều 95 coi văn bản đó là chứng cứ nếu được lập đúng thủ tục do pháp luật quy định. Vi bằng thiếu hình ảnh, thiếu chữ ký hoặc ghi lại điều không trực tiếp chứng kiến dễ bị phản bác.

Vi bằng không tự quyết định ai thắng kiện. Vi bằng ghi nhận ông A giao bà B 500 triệu đồng chỉ chứng minh việc giao tiền; đó là tiền vay, tiền cọc hay tiền mua đất vẫn phải xét theo hợp đồng.

Vi bằng là gì: người lập, giá trị pháp lý, trường hợp không được lập và chi phí theo Nghị định 151/2026/NĐ-CP
Bốn điểm cần nhớ về vi bằng theo Nghị định 151/2026/NĐ-CP, áp dụng từ ngày 01/7/2026.

3. Vi bằng khác văn bản công chứng thế nào?

Nhiều người lầm tưởng vi bằng “mạnh như công chứng”, nhưng hai loại văn bản có chức năng khác nhau.

Tiêu chíVi bằngVăn bản công chứng
Người lậpThừa hành viên của văn phòng thi hành án dân sựCông chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng
Nội dungSự kiện, hành vi có thật được trực tiếp chứng kiếnGiao dịch bằng văn bản được chứng nhận
Giá trị chứng minhNguồn chứng cứ; có thể bị triệu tập làm rõ (khoản 1, 4 Điều 27 Nghị định 151/2026/NĐ-CP)Tình tiết, sự kiện không phải chứng minh, trừ khi bị Tòa án tuyên vô hiệu (khoản 3 Điều 6 Luật Công chứng)
Hiệu lực với các bênKhông thay thế văn bản công chứng, chứng thực (khoản 3 Điều 27)Có hiệu lực thi hành với các bên, là cơ sở làm thủ tục với cơ quan nhà nước (khoản 2 Điều 6 Luật Công chứng)
Chuyển nhượng nhà đấtKhông được xác nhận hợp đồng thuộc phạm vi công chứng (khoản 4 Điều 28)Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất phải công chứng hoặc chứng thực (điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai)

Nguyên tắc dễ nhớ: việc gì luật bắt buộc công chứng, chứng thực thì phải công chứng, chứng thực; vi bằng chỉ ghi nhận các sự việc xung quanh giao dịch, như giao tiền, bàn giao nhà, hiện trạng tài sản.

4. Những việc thường được lập vi bằng

Mọi sự kiện, hành vi có thật đều có thể được ghi nhận, trừ 8 nhóm bị cấm. Vi bằng thường dùng để giữ chứng cứ trước khi tranh chấp xảy ra:

  • Hiện trạng nhà, công trình trước khi nhà bên cạnh xây dựng, hoặc vết nứt, thấm dột phát sinh khi thi công.
  • Bàn giao nhà thuê, mặt bằng, nhà xưởng cùng hiện trạng trang thiết bị.
  • Giao nhận tiền, giấy tờ, nhưng không nhằm thay thế hợp đồng phải công chứng.
  • Nội dung trên mạng như bài đăng, tin nhắn, trang web trước khi bị xóa, để làm chứng cứ khi bị xúc phạm, vu khống.

Bài đăng có thể bị gỡ nên cần ghi nhận sớm; xem bài bị bôi nhọ trên mạng xã hội. Giới hạn cần nhớ: không được lập vi bằng xâm phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình của người khác (khoản 3 Điều 28).

Ảnh minh họa bàn làm việc với sổ ghi nhận, máy ảnh và con dấu – vi bằng là gì
Ảnh minh họa. Vi bằng ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa hành viên trực tiếp chứng kiến.

5. 8 trường hợp không được lập vi bằng

Điều 28 Nghị định 151/2026/NĐ-CP liệt kê các trường hợp không được lập vi bằng; nên đối chiếu trước khi yêu cầu.

KhoảnKhông được lập vi bằng khi
1Liên quan quyền, lợi ích của chính Thừa hành viên hoặc người thân thích của Thừa hành viên, của vợ, chồng Thừa hành viên
2Vi phạm quy định về an ninh, quốc phòng, bí mật nhà nước
3Vi phạm đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình; trái đạo đức xã hội
4Xác nhận nội dung, việc ký tên trong hợp đồng, giao dịch thuộc phạm vi công chứng, chứng thực; xác nhận bản dịch, chữ ký, bản sao
5Ghi nhận để chuyển quyền đối với đất đai, tài sản không có giấy tờ chứng minh quyền
6Ghi nhận để thực hiện giao dịch trái pháp luật của người yêu cầu
7Ghi nhận hành vi của cán bộ, công chức, viên chức, quân nhân, công an đang thi hành công vụ
8Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật

Khoản 7 thường gây bất ngờ: không thể yêu cầu lập vi bằng ghi lại buổi cưỡng chế, kiểm tra của cán bộ đang làm nhiệm vụ; nếu cho rằng cán bộ làm sai, người dân có quyền khiếu nại, tố cáo. Khoản 5, 6 ngăn việc dùng vi bằng “hợp thức hóa” mua bán đất không giấy tờ.

6. Mua bán nhà đất bằng vi bằng có an toàn không?

Không an toàn. Điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai (Văn bản hợp nhất số 44/VBHN-VPQH ngày 16/3/2026) quy định hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ một số trường hợp tại điểm b. Vi bằng lại không thay thế văn bản công chứng (khoản 3 Điều 27 Nghị định 151/2026/NĐ-CP). Vi bằng chỉ chứng minh việc giao tiền; quyền sử dụng đất về pháp lý vẫn thuộc người bán. Rủi ro thường gặp:

  1. Không sang tên đượcMuốn sang tên phải có hợp đồng chuyển nhượng đã công chứng hoặc chứng thực; vi bằng không thay thế được.
  2. Người bán bán tiếp hoặc thế chấpVẫn đứng tên trên giấy chứng nhận, người bán có thể ký hợp đồng công chứng với người khác.
  3. Tài sản bị kê biênNếu người bán phải thi hành án, nhà đất còn đứng tên họ có thể bị kê biên.
  4. Người bán qua đờiNhà đất được xem là di sản; người mua có thể phải tranh chấp với những người thừa kế.

Giao dịch vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực về nguyên tắc vô hiệu. Điều 129 Bộ luật Dân sự năm 2015 có ngoại lệ: giao dịch đã xác lập bằng văn bản mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ thì Tòa án có thể công nhận hiệu lực theo yêu cầu. Ngoại lệ này phải qua kiện tụng. Cách an toàn là kiểm tra pháp lý trước khi giao tiền, theo bài kiểm tra pháp lý trước khi mua nhà, và ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất có công chứng.

Lưu ý

Vi bằng vẫn có ích ở vai trò hỗ trợ: ghi nhận việc giao tiền cọc, hiện trạng nhà khi bàn giao, hoặc việc bên bán không đến ký công chứng đúng hẹn, làm chứng cứ khi tranh chấp tiền cọc, xem bài hợp đồng đặt cọc mua đất.

7. Thủ tục lập vi bằng

Thủ tục theo Điều 29, Điều 30 Nghị định 151/2026/NĐ-CP gồm năm bước.

  1. Chọn văn phòng thi hành án dân sựỞ bất kỳ tỉnh nào, vì vi bằng lập trên phạm vi toàn quốc. Đến trước 01/7/2027, nhiều văn phòng vẫn mang tên Văn phòng Thừa phát lại.
  2. Thỏa thuận bằng văn bảnVới Trưởng văn phòng về sự việc cần ghi nhận, địa điểm, thời gian, chi phí; thỏa thuận qua thông điệp dữ liệu điện tử được coi là văn bản (Điều 29).
  3. Cung cấp thông tin, tài liệuĐầy đủ, chính xác; người yêu cầu chịu trách nhiệm về tính hợp pháp của tài liệu (khoản 3 Điều 29).
  4. Chứng kiến, lập và ký vi bằngThừa hành viên trực tiếp chứng kiến, giải thích giá trị pháp lý của vi bằng; vi bằng có chữ ký Thừa hành viên, người yêu cầu, dấu văn phòng và kèm hình ảnh Thừa hành viên khi chứng kiến (khoản 1, 3, 4 Điều 30).
  5. Cập nhật cơ sở dữ liệuTrong 03 ngày làm việc, văn phòng cập nhật vi bằng vào cơ sở dữ liệu về Thừa hành viên; không cập nhật được thì gửi Sở Tư pháp vào sổ theo dõi trong 02 ngày làm việc (khoản 5 Điều 30).

Vi bằng lập bằng văn bản giấy hoặc điện tử, tiếng Việt, ghi số Thẻ Thừa hành viên, thời gian, địa điểm, nội dung sự việc và lời cam đoan trung thực, khách quan (khoản 2 Điều 30). Sai sót kỹ thuật được sửa theo Điều 31; bản sao do văn phòng lưu bản gốc cấp (Điều 32).

Ảnh minh họa máy ảnh đặt cạnh sổ ghi nhận và con dấu
Ảnh minh họa. Vi bằng phải kèm hình ảnh của Thừa hành viên khi chứng kiến sự việc.

8. Chi phí lập vi bằng và vi bằng lập trước ngày 01/7/2026

Không có mức giá cố định cho việc lập vi bằng. Theo khoản 1 Điều 54 Nghị định 151/2026/NĐ-CP, chi phí do người yêu cầu và văn phòng thỏa thuận, gồm thù lao; chi phí đi lại, lưu trú; chi phí cho người làm chứng và chi phí khác nếu có. Văn phòng phải công khai chi phí tại trụ sở (điểm a khoản 2 Điều 17); nên ghi rõ từng khoản trong văn bản thỏa thuận.

Về chuyển tiếp, khoản 5 Điều 116 Luật Thi hành án dân sự 2025 cho phép Thừa phát lại tiếp tục hoạt động, không cần bổ nhiệm lại nhưng phải đổi thẻ Thừa hành viên trước ngày 01/7/2027; Văn phòng Thừa phát lại phải đổi tên thành văn phòng thi hành án dân sự trước mốc này. Vi bằng lập trước ngày 01/7/2026 không được quy định riêng tại Điều 116 Luật hay Điều 58 Nghị định; vi bằng đó lập theo Nghị định 08/2020/NĐ-CP còn hiệu lực khi lập, nên vẫn được Tòa án xem xét như nguồn chứng cứ theo Điều 94, 95 Bộ luật Tố tụng dân sự nếu lập đúng thủ tục khi đó.

Tóm lại, vi bằng dùng để ghi nhận sự kiện có thật, không thay thế công chứng; nếu định khởi kiện, nên xác định trước cần ghi nhận gì cho đơn khởi kiện.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15 ngày 05/12/2025 của Quốc hội: điểm d khoản 1 Điều 30, khoản 5 Điều 116.
  • Nghị định số 151/2026/NĐ-CP ngày 13/5/2026 của Chính phủ quy định về tổ chức và hoạt động của văn phòng thi hành án dân sự, Thừa hành viên: khoản 2 Điều 2, điểm a khoản 2 Điều 17, Điều 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 54, 57.
  • Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 21/VBHN-VPQH ngày 12/02/2026 của Văn phòng Quốc hội: khoản 8 Điều 94, khoản 9 Điều 95.
  • Luật Công chứng số 46/2024/QH15 ngày 26/11/2024 của Quốc hội, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 109/VBHN-VPQH ngày 19/5/2026: khoản 2, khoản 3 Điều 6.
  • Luật Đất đai số 31/2024/QH15 ngày 18/01/2024 của Quốc hội, hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 44/VBHN-VPQH ngày 16/3/2026: điểm a khoản 3 Điều 27.
  • Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 ngày 24/11/2015 của Quốc hội: Điều 129.

Câu hỏi thường gặp

Vi bằng là gì, nói ngắn gọn?

Là văn bản ghi nhận sự kiện, hành vi có thật do Thừa hành viên trực tiếp chứng kiến, lập theo yêu cầu (khoản 2 Điều 2 Nghị định 151/2026/NĐ-CP); là nguồn chứng cứ, không thay thế công chứng.

Ai được lập vi bằng từ ngày 01/7/2026?

Thừa hành viên của văn phòng thi hành án dân sự (điểm d khoản 1 Điều 30 Luật Thi hành án dân sự 2025). Thừa phát lại đã bổ nhiệm tiếp tục hoạt động, phải đổi thẻ Thừa hành viên trước ngày 01/7/2027.

Vi bằng có giá trị như công chứng không?

Không. Vi bằng không thay thế văn bản công chứng, chứng thực (khoản 3 Điều 27) và không được dùng để xác nhận hợp đồng thuộc phạm vi công chứng (khoản 4 Điều 28 Nghị định 151/2026/NĐ-CP).

Mua đất bằng vi bằng có làm sổ đỏ được không?

Không dùng vi bằng để sang tên được. Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải công chứng hoặc chứng thực (điểm a khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai); vi bằng chỉ chứng minh việc giao tiền, giao giấy tờ.

Có được lập vi bằng ở tỉnh khác không?

Được. Điều 26 Nghị định 151/2026/NĐ-CP cho phép lập vi bằng trên phạm vi toàn quốc, trừ các trường hợp tại Điều 28.

Lập vi bằng hết bao nhiêu tiền?

Không có mức cố định; chi phí do người yêu cầu và văn phòng thỏa thuận, gồm thù lao, chi phí đi lại, lưu trú và chi phí khác nếu có (khoản 1 Điều 54 Nghị định 151/2026/NĐ-CP).

Cần giữ chứng cứ trước khi khởi kiện hoặc kiểm tra giao dịch nhà đất?

Luật sư tư vấn cần ghi nhận sự việc gì, cách dùng vi bằng cùng chứng cứ khác trong hồ sơ khởi kiện, và rà soát giao dịch nhà đất trước khi giao tiền. Trao đổi ban đầu qua điện thoại hoặc Zalo, không tính phí; có thể hẹn tại trụ sở ở Số 35 đường Dương Văn An, phường Bình Trưng, TP. Hồ Chí Minh. Xem dịch vụ luật sư tranh tụng và báo phí dịch vụ.

Luật sư Bùi Khắc Long

Luật sư Bùi Khắc Long – Giám đốc Công ty Luật TNHH Duy Minh, Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh; hơn 15 năm công tác pháp luật, trong đó có tranh tụng dân sự và đất đai. Trụ sở: 35 Dương Văn An, phường Bình Trưng, Thành phố Hồ Chí Minh. Hotline 0931 222 515. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →

Nội dung mang tính tham khảo theo các văn bản ở mục Căn cứ pháp lý; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ.

BÀI VIẾT LIÊN QUAN

Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Hợp đồng giả cách là gì? Đây là cách gọi phổ biến của hợp đồng được ký “cho có”, để che giấu một thỏa thuận khác hoặc để né nghĩa vụ với người khác. Bộ luật Dân sự năm 2015 gọi đó là giao dịch dân sự giả tạo: giao dịch giả tạo vô hiệu, […]
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Tài sản là gì? Theo khoản 1 Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015, tài sản là vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản. Tài sản bao gồm bất động sản và động sản, có thể là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai (khoản 2 […]
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Quyền con người là gì? Quyền con người là những quyền mà mỗi cá nhân có được vì là con người, như quyền sống, quyền bất khả xâm phạm về thân thể, quyền được bảo vệ danh dự, nhân phẩm. Hiến pháp năm 2013 dành riêng Chương II, gồm 36 điều (Điều 14 đến Điều […]
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Thẩm phán là gì? Thẩm phán là người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, được Chủ tịch nước bổ nhiệm để thực hiện nhiệm vụ xét xử và các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật (Điều 88 Luật Tổ chức Tòa án […]
Logo Luật sư Khắc Long – Công ty Luật TNHH Duy Minh
Quy phạm pháp luật là gì? Theo khoản 1 Điều 3 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật số 64/2025/QH15, quy phạm pháp luật là quy tắc xử sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân, trong phạm vi cả nước hoặc […]