Ly hôn với người nước ngoài, hoặc với người Việt Nam đang định cư ở nước ngoài, có thêm nhiều bước so với ly hôn thông thường: xác định Tòa án nào giải quyết, giấy tờ nước ngoài phải xử lý ra sao, bên kia không về Việt Nam thì làm thế nào. Từ ngày 01/7/2025, thẩm quyền giải quyết loại việc này đã chuyển xuống Tòa án nhân dân khu vực. Bài này hướng dẫn theo quy định hiện hành cho người đang sống tại TP.HCM. Tôi là Luật sư Bùi Khắc Long, Công ty Luật TNHH Duy Minh, làm việc được bằng tiếng Việt và tiếng Trung.
Tóm tắt nhanh
- Ly hôn có yếu tố nước ngoài khi một bên là người nước ngoài, một bên là người Việt Nam định cư ở nước ngoài, hoặc có căn cứ, tài sản liên quan đến nước ngoài (khoản 25 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình).
- Từ ngày 01/7/2025, Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm, không còn chuyển lên Tòa án cấp tỉnh (Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15).
- Bất động sản ở nước ngoài được giải quyết theo pháp luật nơi có bất động sản (khoản 3 Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình).
- Giấy tờ công nước ngoài có chứng nhận Apostille của quốc gia thành viên có quan hệ áp dụng với Việt Nam được miễn hợp pháp hóa lãnh sự (Nghị định số 293/2026/NĐ-CP).
1. Khi nào là ly hôn có yếu tố nước ngoài
Theo khoản 25 Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13, quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài gồm: quan hệ mà ít nhất một bên là người nước ngoài; quan hệ giữa công dân Việt Nam với nhau mà ít nhất một bên định cư ở nước ngoài; quan hệ giữa công dân Việt Nam với nhau nhưng căn cứ để xác lập, thay đổi, chấm dứt quan hệ theo pháp luật nước ngoài, phát sinh tại nước ngoài hoặc tài sản liên quan ở nước ngoài.
2. Tòa án nào giải quyết tại TP.HCM
Trước ngày 01/7/2025, ly hôn có yếu tố nước ngoài thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân cấp tỉnh. Nay Điều 35 Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15, giao Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm cả những vụ việc này. Tại TP.HCM, xác định tòa cụ thể theo Điều 39:
| Trường hợp | Nộp đơn tại |
|---|---|
| Ly hôn đơn phương, bị đơn cư trú tại TP.HCM | Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc (điểm a khoản 1 Điều 39) |
| Thuận tình ly hôn | Tòa án nhân dân khu vực nơi một trong hai bên cư trú, làm việc (điểm h khoản 2 Điều 39) |
| Bị đơn ở nước ngoài, nguyên đơn ở TP.HCM | Nguyên đơn có thể lựa chọn Tòa án theo Điều 40, thường là tòa nơi nguyên đơn cư trú |
Danh sách 19 tòa khu vực tại thành phố xem danh bạ Tòa án TP.HCM.
3. Hồ sơ và giấy tờ nước ngoài
- Đơn ly hôn (đơn phương) hoặc đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn.
- Giấy chứng nhận kết hôn: cấp tại Việt Nam, hoặc giấy tờ kết hôn nước ngoài kèm bản dịch.
- Giấy tờ tùy thân: căn cước của bên Việt Nam; hộ chiếu, thẻ cư trú của bên nước ngoài.
- Giấy khai sinh của con chung; giấy tờ về tài sản chung, nợ chung.
- Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp phải được hợp pháp hóa lãnh sự, hoặc có chứng nhận Apostille nếu thuộc diện áp dụng, và dịch sang tiếng Việt. Apostille không thay thế công chứng, chứng thực bản dịch (khoản 1 Điều 5 Nghị định số 293/2026/NĐ-CP).
4. Khi bên kia ở nước ngoài hoặc không hợp tác
Nếu bên kia đang ở nước ngoài, Tòa án phải tống đạt văn bản tố tụng ra nước ngoài theo thủ tục ủy thác tư pháp hoặc phương thức khác theo quy định, nên thời gian giải quyết thường dài hơn ly hôn trong nước. Cung cấp càng đầy đủ địa chỉ, thông tin liên lạc của bên kia ở nước ngoài, việc tống đạt càng nhanh. Trường hợp thuận tình, hai bên có thể cùng ký đơn và tài liệu; quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực ngay, không bị kháng cáo, kháng nghị phúc thẩm (Điều 371).
5. Con chung và tài sản
Quyền nuôi con, cấp dưỡng được giải quyết theo Điều 81, 82 Luật Hôn nhân và gia đình như ly hôn thông thường; với con có hai quốc tịch hoặc đang sống ở nước ngoài, cần dự kiến việc thăm nom, đưa con xuất cảnh trong thỏa thuận. Tài sản chung tại Việt Nam chia theo pháp luật Việt Nam; bất động sản ở nước ngoài giải quyết theo pháp luật nơi có bất động sản (khoản 3 Điều 127). Chi tiết về chia tài sản xem bài chia tài sản khi ly hôn với người nước ngoài; mức cấp dưỡng xem mức cấp dưỡng nuôi con sau ly hôn.
Với khách hàng nói tiếng Trung hoặc có vợ, chồng là người Trung Quốc, Đài Loan, Hồng Kông, tôi làm việc trực tiếp không qua phiên dịch (xem luật sư tiếng Trung). Các việc hôn nhân và gia đình khác xem trang luật sư ly hôn, nuôi con, chia tài sản.
Câu hỏi thường gặp
Ly hôn với người nước ngoài nộp đơn ở tòa nào tại TP.HCM?
Tại Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền theo Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự; từ ngày 01/7/2025 không còn nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh (Điều 35, sửa đổi bởi Luật số 85/2025/QH15).
Chồng ở nước ngoài không về thì có ly hôn được không?
Được. Tòa án tống đạt văn bản ra nước ngoài theo thủ tục ủy thác tư pháp; thời gian giải quyết thường dài hơn. Nên cung cấp đầy đủ địa chỉ, thông tin liên lạc của người ở nước ngoài.
Giấy kết hôn nước ngoài có cần hợp pháp hóa lãnh sự không?
Cần hợp pháp hóa lãnh sự, trừ khi giấy tờ có chứng nhận Apostille của quốc gia thành viên có quan hệ áp dụng với Việt Nam (Nghị định số 293/2026/NĐ-CP); bản dịch tiếng Việt vẫn cần công chứng hoặc chứng thực.
Nhà ở nước ngoài chia theo luật nào?
Theo pháp luật của nước nơi có bất động sản (khoản 3 Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình).
Căn cứ pháp lý
- Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 của Quốc hội: khoản 25 Điều 3, Điều 81, Điều 82, khoản 3 Điều 127.
- Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13 của Quốc hội, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 85/2025/QH15: Điều 35, 39, 40, khoản 4 Điều 85, Điều 371.
- Nghị định số 293/2026/NĐ-CP ngày 23/7/2026 của Chính phủ: khoản 1 Điều 5.
Ly hôn có yếu tố nước ngoài? Trao đổi trước khi nộp đơn
Cho tôi biết quốc tịch, nơi cư trú của hai bên, con chung và tài sản. Tôi xác định Tòa án có thẩm quyền, giấy tờ cần hợp pháp hóa và báo phí trước khi nhận việc.
Luật sư Bùi Khắc Long – Thẻ luật sư số 15188/LS, Đoàn Luật sư Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Luật TNHH Duy Minh. Hơn 15 năm công tác pháp luật, trong đó có đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình và tố tụng. Biên soạn và cập nhật ngày 08/11/2026. Văn bằng, chứng chỉ và báo chí trích dẫn →
Nội dung mang tính tham khảo, cập nhật đến ngày 08/11/2026. Văn bản pháp luật và tên đơn vị hành chính có thể thay đổi; vụ việc cụ thể cần đối chiếu hồ sơ.
